TO‘QIMACHILIK KLASTERLARIDA EKSPORTOLDI MOLIYALASHTIRISH (PRE-EXPORT FINANCING) SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING INSTITUTSONAL MEXANIZMLARI
PDF

Keywords

To‘qimachilik klasteri, eksportoldi moliyalashtirish, institutsional mexanizmlar, risk-shering, eksport krediti, faktoring, eksport sug‘urtasi, global qiymat zanjiri.

Abstract

Ushbu maqolada mamlakatimiz to‘qimachilik sanoati klasterlarining eksport salohiyatini oshirishda aylanma mablag‘lar taqchilligini bartaraf etish hamda eksportoldi moliyalashtirish (Pre-export financing) mexanizmlarini takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Bugungi kunda klaster tizimida yirik xalqaro buyurtmalarni bajarish uchun moliyaviy resurslar etishmovchiligi va tijorat banklari tomonidan garov ta'minotiga qo‘yiladigan qat'iy talablar asosiy institutsional to‘siqlar sifatida aniqlangan. Maqolada xalqaro EXIM (Eksport-import) banklar, xalqaro faktoring va eksport kreditlarini sug‘urtalash agentliklari tajribasi qiyosiy tahlil qilinib, O‘zbekiston sharoitida davlat, tijorat banklari, sug‘urta kompaniyalari va klasterlar o‘rtasidagi uch tomonlama risk-shering (risklarni taqsimlash) institutsional modeli taklif etilgan. Ekonometrik va institutsional tahlillar asosida eksportoldi kredit liniyalarini optimallashtirish va xalqaro akkreditivlar hamda eksport shartnomalarini likvidli garov vositasi sifatida tan olish mexanizmlari ilmiy asoslab berilgan.

PDF

References

North, D. C. (1990). *Institutions, Institutional Change and Economic Performance*. Cambridge University Press.

2. Coase, R. H. (1937). The Nature of the Firm. *Economica*, 4(16), 386-405.

3. Stiglitz, J. E., & Weiss, A. (1981). Credit Rationing in Markets with Imperfect Information. *The American Economic Review*, 71(3), 393-410.

4. Auboin, M. (2009). *Restoring Trade Finance During a Systemic Financial Crisis: Support of Multilateral Development Banks*. WTO Staff Working Paper.

5. Chauffour, J. P., & Malouche, M. (2011). *Trade Finance Sourcing and Regional Development in Context*. World Bank Publications.

6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023 yil 23 yanvardagi "To‘qimachilik va tikuv-trikotaj sanoatini qo‘llab-quvvatlashga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi PF-16-sonli Farmoni.

7. Vaxabov A.V., va boshqalar. (2022). *Iqtisodiyotni modernizatsiyalash sharoitida klasterlar faoliyatini moliyaviy rag‘batlantirish*. Toshkent: Iqtisod-Moliya.

8. Mustafakulov Sh.I. (2021). *Investment attractiveness of regions*. Tashkent: Innovative Development Publishing.