ОДДИЙ ОШҚОВОҚ (Cucurbita pepo L.) ПЎСТЛОҒИДАН ФУНКЦИОНАЛ ОЗИҚ-ОВҚАТ МАҲСУЛОТЛАРИ ВА БИОЛОГИК ФАОЛ ҚЎШИМЧАЛАР ЯРАТИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ
PDF

Keywords

оддий ошқовоқ, Cucurbita pepo L., ошқовоқ пўстлоғи, функционал озиқ-овқат маҳсулотлари, биологик фаол қўшимчалар, минерал элементлар, антиоксидантлар, озиқ толалари.

Abstract

Ушбу мақолада оддий ошқовоқ (Cucurbita pepo L.) пўстлоғининг функционал озиқ-овқат маҳсулотлари ва биологик фаол қўшимчалар яратишдаги аҳамияти таҳлил қилинди. Оддий ошқовоқ (Cucurbita pepo L.) пўстлоғининг кимёвий ва минерал таркибини индуктив боғланган плазмали оптик эмиссион спектрометрия (ICP-OES), индуктив боғланган плазмали масс-спектрометрия (ICP-MS) ва атом-абсорбцион спектроскопия (AAS) усуллари ёрдамида тўлиқ ўрганилиб, илмий адабиётлар манбаларидаги маълумотлари билан қиёсий таҳлил қилинди.

Оддий ошқовоқ (Cucurbita pepo L.) пўстлоғининг кимёвий таркиби ва озиқавий қиймати баҳоланди. Пўстлоқ таркибида минерал элементлар, озиқ толалари, каротиноидлар ва фенол бирикмалар мавжудлиги аниқланди. Мазкур биологик фаол моддалар инсон организмининг физиологик жараёнларида муҳим ўрин тутиши кўрсатилди. Ошқовоқ пўстлоғининг антиоксидант хусусиятлари ва функционал аҳамияти ҳақидаги маълумотлар умумлаштирилди. Шунингдек, ушбу хомашёни қайта ишлаш орқали юқори қийматли функционал маҳсулотлар ишлаб чиқариш имкониятлари таҳлил қилинди. Қишлоқ хўжалиги чиқиндиларидан самарали фойдаланишнинг иқтисодий ва экологик жиҳатлари ёритилди. Адабиётлар таҳлили натижалари ошқовоқ пўстлоғининг истиқболли функционал ингредиент эканлигини кўрсатди. Тадқиқот натижалари мазкур хомашёдан функционал озиқ-овқат маҳсулотлари ва биологик фаол қўшимчалар ишлаб чиқариш бўйича кейинги илмий изланишларимиз учун назарий ва амалий асос бўлиб хизмат қилди.

PDF

References

Norfezah M.N., Hardacre A.K., Brennan C.S. Comparison of Waste Pumpkin Material and Its Potential Use in Functional Food Products // Food Science and Technology International. – 2011. – Vol. 17, No. 6. – P. 527–535.

2. FAO. Food Loss and Food Waste: Sustainable Utilization of Agricultural By-products. – Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2022. – P. 41–86.

3. Ayaz F.A., Glew R.H., Millson M., Huang H.S., Chuang L.T., Sanz C., Hayırlıoğlu-Ayaz S. Nutrient Contents of Pumpkin and Pumpkin By-products and Their Potential Health Benefits // Food Chemistry. – 2018. – Vol. 256. – P. 247–255.

4. Gropper S.S., Smith J.L., Carr T.P. Advanced Nutrition and Human Metabolism. 8th Edition. – Boston: Cengage Learning, 2021. – P. 381–458.

5. Preedy V.R., Watson R.R. Pumpkin Production, Processing and Nutritional Quality. – London: Academic Press, 2020. – P. 85–162.

6. Paris H.S. History of the Cultivar-Groups of Cucurbita pepo // Horticultural Reviews. – 2016. – Vol. 44. – P. 71–170.

7. Norfezah M.N., Hardacre A.K., Brennan C.S. Comparison of Waste Pumpkin Material and Its Potential Use in Functional Food Products // Food Science and Technology International. – 2011. – Vol. 17, No. 6. – P. 527–535.

8. Ayaz F.A., Glew R.H., Millson M., Huang H.S., Chuang L.T., Sanz C., Hayırlıoğlu-Ayaz S. Nutrient Contents of Pumpkin and Pumpkin By-products and Their Potential Health Benefits // Food Chemistry. – 2018. – Vol. 256. – P. 247–255.

9. Gropper S.S., Smith J.L., Carr T.P. Advanced Nutrition and Human Metabolism. 8th Edition. – Boston: Cengage Learning, 2021. – P. 381–458.

10. Food and Agriculture Organization (FAO). Food Loss and Food Waste: Sustainable Utilization of Agricultural By-products. – Rome: FAO Publishing, 2022. – P. 41–86.