Abstract
Ushbu maqolada tilshunoslikning tizimli-struktural va kognitiv paradigmasi doirasida semantik maydon nazariyasining terminologiyaga integratsiyalashuvi chuqur tadqiq etiladi. O‘zbek tibbiyot leksikasining eng yirik va murakkab tarkibiy qismlaridan biri bo‘lgan “Nevrologiya” (Asab tizimi kasalliklari) terminlari misolida maydon arxitekturasining modellashtirilishi hamda konseptual makonning tahlili ko‘rsatib berilgan. Tadqiqotda terminlarning ma’noviy maydondagi zichligi, komponent tahlil (sema tahlili), giper-giponimik iyerarxiya va funksional paronimik, sinonimik hamda antonimik bog‘liqliklari sistemali o‘rganilgan. Natijada tibbiy tushunchalarning lisoniy tizimda qat’iy iyerarxik pog‘onalanishi, tizimga solinishi va milliy terminologiyani unifikatsiya qilish tamoyillari ilmiy dalillangan.
References
1. Xolmanova, Z. T. (2022). Semantik maydon va semantik to‘r imkoniyatlari. Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti, “Kompyuter lingvistikasi: muammolar, yechim, istiqbollar” xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyasi, 1(01),37-43.2.
2. Saparova, M.F. (2022). Lug’atda semantik maydonlarni o‘rganishda leksikografik tamoyillar. Ma’mun universiteti, “Zamonaviy dunyoda innovatsion tadqiqotlar: fan va ta’lim” xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyasi, 156-159.3.
3. Matnazarov, Sh. B. (2022). Semantik maydon nazariyasining shakllanishi va gul nomlarini shu asosda o„rganish masalasi. O‘zbek tili va adabiyoti, 4, 45-52
4. Saidov,U. (2023, June). Statistical Description of Professional Terms Given in “Explanatory Dictionary of the Uzbek Language”.JOURNAL OF ADVANCED LINGUISTIC STUDIES.
5. Saidov,U.R. (2023, March). Ish yuritish terminlarini til korpusida semantik razmetkalash (antonim va omonim ish yuritish terminlari misolida).Academic research in educational sciences.
6. Vaysgerber L. Rodnoy yazik i formirovanie duxa. – M.: MGU, 1993. – 224 s. (Lisoniy maydonlar tizimi va tilning dunyoni anglashdagi kognitiv roli haqida)