Vol. 3 No. 1 (2026), Articles
Vol. 3 No. 1 (2026)

SULFOKATIONITLARNING ARTEZIAN SUVLARINI YUMSHATISHDAGI ION ALMASHINISH XOSSALARI (BUXORO VILOYATI MISOLIDA)

Articles
Published 2026-06-03
Mutalipova Diloromxon Baxtiyorjon qizi
Buxoro davlat universiteti, Kimyo va neft-gaz texnologiyalari kafedrasi o'qituvchisi
Ibodov Eshmurod Tolib o'g'li
Buxoro davlat universiteti, Neft-gaz kimyosi yo'nalishi III bosqich talabasi
PDF

Keywords

sulfokationit, ion almashinish, suv qattiqligi, regeneratsiya, KU-2-8, Buxoro artezian suvi, dinamik sig'im.

Abstract

Maqolada Buxoro viloyati hududidagi artezian quduqlardan olingan suvlarning umumiy qattiqligini sulfokationitlar yordamida pasaytirish jarayoni oʻrganildi. Tadqiqotda kuchli kislotali katyonit KU-2-8 va Purolite C100 markali smolalar qo'llanildi. Boshlang'ich suvning umumiy qattiqligi 7,8–11,4 mg-ekv/l oraligʻida oʻzgargan boʻlib, ishlov berilgandan keyin uning miqdori 0,05–0,12 mg-ekv/l gacha kamaydi. Smolaning dinamik almashinish sig'imi (DAS) o'rtacha 1450-1620 mg-ekv/l qatlam hajmiga teng bo'lganligi aniqlandi. Olingan natijalar kuchli kislotali sulfokationitlar Buxoro mintaqasidagi yer osti suvlarini sanoat va xoʻjalik-ichimlik maqsadlari uchun yumshatishda samarali ekanligini koʻrsatadi.

PDF

References

Lavrik V.I. Ion almashinuv: nazariya va amaliyot. — Moskva: Ximiya, 2019. — 312 b.

2. Karimov B.X., Tursunov A.A., Mirzayev Sh.M. Suvni tayyorlash texnologiyasi. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2021. — 224 b.

3. O'zDSt 950:2011. Ichimlik suvi. Gigienik talablar va sifat nazorati. — Toshkent: O'zstandart agentligi, 2011. — 28 b.

4. Helfferich F. Ion Exchange. — New York: Dover Publications, 1995. — 624 p.

5. Inglezakis V.J., Poulopoulos S.G. Adsorption, Ion Exchange and Catalysis: Design of Operations and Environmental Applications. — Amsterdam: Elsevier, 2006. — 614 p.

6. Saidov M.M., Yusupov A.X. Buxoro viloyati yer osti suvlarining gidrokimyoviy xususiyatlari // O'zbekiston geologiya jurnali. — 2020. — № 4. — B. 67–74.

7. Purolite Technical Data Sheet. C100 Strong Acid Cation Resin. — Purolite Corporation, 2022.

8. Tursunov F.X., Eshmurodov A. Issiqlik energetikasida suv tayyorlash // Energetika va resurslar tejamkorligi. — 2022. — № 2. — B. 45–52.