Vol. 3 No. 1 (2026), Articles
Vol. 3 No. 1 (2026)

MIALOGIK ENSEFALOMIYELIT: MARKAZIY NERV TIZIMINING FUNKSIONAL HOLATI VA KOGNITIV BUZILISHLARNING NEYROFIZIOLOGIK TAHLILI

Articles
Published 2026-06-03
Saidova Zaxro Rustam qizi
Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti 3- son davolash fakultiteti talabasi
Qudratova Kamola Lutfulla qizi
Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti 1-son davolash fakultiteti talabasi
Sheraliyev Mehriddin Asqarali o’g’li
Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti 3-son davolash fakultiteti talabasi
PDF

Keywords

mialogik ensefalomiyelit, neyroyallig‘lanish, kognitiv disfunksiya, P300 kognitiv potensiali, mikrogliya aktivatsiyasi, miya gipoperfuziyasi, QEEG.

Abstract

Ushbu maqolada mialogik ensefalomiyelit (ME) bilan og‘rigan bemorlarda markaziy nerv tizimining (MNT) funksional holati va kognitiv disfunksiyalarning patofiziologik asoslari kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda kognitiv "tumanlanish" (brain fog) fenomenining kelib chiqishida mikrogliya hujayralarining aktivlashuvi natijasida yuzaga keladigan neyroyallig‘lanish, miya qon aylanishining gipoperfuziyasi va neyronal darajadagi mitoxondrial disfunksiya o‘rtasidagi bog‘liqlik yoritilgan.Neyrofiziologik tahlillar jarayonida miya bioelektrik faolligining (QEEG) spektral quvvati o‘rganilib, teta-ritmning kuchayishi va alfa-faollikning pasayishi orqali miyaning funksional tormozlanishi isbotlangan. Shuningdek, kognitiv chaqirilgan potensiallar (P300) yordamida axborotni qayta ishlash tezligining (latentlik) uzayishi va neyronal resurslar safarbarligining (amplituda) kamayishi obyektivlashtirilgan. Maqola ME/SCS diagnostikasida subyektiv shikoyatlarni obyektiv neyrofiziologik markerlar bilan tasdiqlash hamda differensial diagnostika usullarini takomillashtirishga xizmat qiladi.

PDF

References

1. Carruthers, B. M., et al. Myalgic Encephalomyelitis: International Consensus Criteria. Journal of Internal Medicine, 2011. (ME diagnostikasi uchun asosiy xalqaro mezonlar).

2. Katsumi, Y., et al. Neuroinflammation in Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome: A 11C-PK11195 PET Study. The Journal of Nuclear Medicine, 2014. (Neyroyallig'lanish va mikrogliya aktivatsiyasi bo'yicha fundamental tadqiqot).

3. Zinn, M. A., et al. EEG peak alpha frequency is associated with cognitive impairment in Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome. Clinical Neurophysiology, 2018. (EEG tahlili va kognitiv buzilishlar bog'liqligi haqida).

4. Komaroff, A. L. Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome: A Review. JAMA, 2019. (Kasallikning patofiziologiyasi va klinik ko'rinishlari bo'yicha umumiy sharh).

5. Nakatomi, Y., et al. Neuroinflammation in patients with chronic fatigue syndrome/myalgic encephalomyelitis - an update. Journal of Neuroinflammation, 2018. (Neyroyallig'lanish mexanizmlari tahlili).

6. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Nerv tizimi kasalliklari bo‘yicha klinik protokollar va uslubiy tavsiyalar. Toshkent, 2024. (Mahalliy klinik asoslar uchun).