Abstract
Ushbu maqolada korxonalarda buxgalteriya hisobotlarining ishonchliligini ta’minlashda ichki nazorat mexanizmlarining nazariy va amaliy jihatlari keng yoritilgan. Tadqiqotda buxgalteriya hisobi axborotlarining shakllanish bosqichlari, ularning sifatiga ta’sir etuvchi omillar hamda ichki nazorat tizimining mazmuni va tarkibiy elementlari batafsil tahlil qilinadi. Ichki nazoratning nazorat muhiti, xatarlarni baholash, nazorat tadbirlari, axborot almashinuvi va monitoring kabi asosiy elementlari buxgalteriya hisobi jarayonida qanday rol o‘ynashi ochib beriladi.
Shuningdek, ichki nazorat mexanizmlarining samarali tashkil etilishi orqali moliyaviy xatoliklar, noto‘g‘ri hisob yuritish holatlari va qonunbuzarliklarning oldini olish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot davomida ichki nazorat tizimining moliyaviy hisobotlarning haqqoniyligi, shaffofligi va ishonchliligini oshirishdagi ahamiyati asoslab beriladi. Bundan tashqari, ishonchli buxgalteriya axborotlarining boshqaruv qarorlarini qabul qilish jarayoniga ta’siri ham yoritilib, ularning korxona moliyaviy barqarorligini ta’minlashdagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari korxonalarda moliyaviy intizomni mustahkamlash, ichki nazorat tizimini takomillashtirish hamda axborotlarning shaffofligini oshirishga xizmat qiladi.
References
Kilicheva F. B. & Bozorova O. R. (2025). The Role of the Internal Control System in Increasing the Reliability of Accounting Reports. American Journal of Business Management, Economics and Banking, 33, 79–81.
— Bu maqola ichki nazorat tizimining moliyaviy hisobotlar ishonchliligini oshirishdagi rolini tahlil qiladi.
2. Yakubov X. I. (2025). Audit moliyaviy firibgarlikni aniqlash vositasi. Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting.
— Moliyaviy nazorat va audit orqali firibgarlikni aniqlash hamda buxgalteriya hisobi tizimini samarali boshqarish masalalari yoritilgan.
3. Mamatov X. (2025). Auditorlik tekshiruvda ichki nazorat tizimini o‘rganish hamda baholashning nazariy asoslari. Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting.
— Auditorlik tekshiruvi jarayonida ichki nazorat tizimi va nazariy asoslar tahlili.
4. Mexmonaliyev U. (2025). Korxonalarda ichki nazorat tizimini takomillashtirish. Qo‘qon Universiteti Xabarnomasi.
— Ichki nazorat tizimini takomillashtirishning organizational iqtisodiy asoslari hamda amaliy tavsiyalar.
5. Zaripova S. Z. & Alimov A. A. (2025). Moliya nazorat tizimida ichki auditning o‘rni. International Journal of Scientific Researchers (IJSR).
— Ichki auditning moliyaviy nazorat va buxgalteriya hisobi ishonchliligidagi strategik roli.
6. Saydullayeva Z. A. (2025). Kommеrsiya banklarida buxgalteriya hisobi tizimini takomillashtirish va auditning samaradorligini oshirish yo‘llari. Innovations in Science and Technologies.
— Buxgalteriya nazorati va raqamli texnologiyalar orqali moliyaviy hisobotlar sifatini oshirish yo‘llari tahlili.
7. Kamolova Sh. U. (2025). Auditorlik tekshiruv vaqtida buxgalteriya hisobi va ichki nazoratini o‘rganish. Yangi O‘zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o‘rni va rivojlanish omillari, 18(1).
— Ichki nazorat va buxgalteriya hisobi o‘rtasidagi bog‘liqlikni amaliy misollar bilan tahlil etadi.