Abstract
Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda infektsiyalar neonatal mortalitet va morbiditetning asosiy sabablari hisoblanadi. Bu yosh guruhda immun tizimining yetarlicha rivojlanmaganligi sababli, bakterial, virusli va zamburug‘li infeksiyalar tez sur’atlarda rivojlanishi va og‘ir klinik oqibatlarga olib kelishi mumkin. Antibiotikoterapiya neonatal infeksiyalarni davolashda asosiy yondashuv hisoblanadi, ammo u chaqaloqning yoshiga, og‘irligiga, buyrak va jigar funktsiyalariga, shuningdek, infeksiyani keltirib chiqaruvchi patogenning farmakodinamik xususiyatlariga qarab individual tarzda dozalanishi talab etiladi. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda antibiotiklarning farmakokinetikasi kattalarga nisbatan sezilarli darajada farq qiladi: buyrak va jigar metabolizmi to‘liq ishlamaydi, plazma oqsilga bog‘lanish darajasi past bo‘lishi mumkin, shuningdek, qon-miya to‘siq funksiyasi cheklangan bo‘ladi. Shuning uchun, preparat tanlashda faqat samaradorlik emas, balki xavfsizlik profilini ham inobatga olish muhimdir. Maqolada neonatologiyada eng ko‘p qo‘llaniladigan antibiotik guruhlari, ularning dozalash strategiyalari, preparatlar orasidagi farmakokinetik va farmakodinamik farqlar, shuningdek, resistentlik va nojo‘ya ta’sirlarni kamaytirish bo‘yicha zamonaviy tavsiyalar tahlil qilinadi. Yangi tug‘ilganlarda antibiotikoterapiyaning to‘g‘ri rejalashtirilishi klinik natijalarni yaxshilash, neonatologik asoratlarni kamaytirish va shifokorlar uchun samarali davolash protokollarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega.
References
1. Stoll BJ. Neonatal sepsis: epidemiology and clinical features. Pediatr Infect Dis J. 2013;32(2):S3–S9.
2. Shane AL, Sánchez PJ, Stoll BJ. Neonatal sepsis. Lancet. 2018;392(10148):838–848.
3. Liu L, Oza S, Hogan D, et al. Global, regional, and national causes of child mortality in 2019. Lancet. 2021;398:1527–1553.
4. Polin RA, Stoll BJ. Management of neonates with suspected or proven early-onset bacterial sepsis. Pediatrics. 2014;133(5):1006–1015.
5. Benjamin DK Jr, Stoll BJ, Gantz MG, et al. Antimicrobial therapy in neonates. Clin Perinatol. 2017;44(3):609–629.
6. Kearns GL, Abdel-Rahman SM, Alander SW, et al. Developmental pharmacology—drug disposition, action, and therapy in infants and children. N Engl J Med. 2003;349:1157–1167.
7. Tzialla C, Borghesi A, Lanari M. Antibiotic use in neonatal intensive care units: strategies for rational use. Semin Fetal Neonatal Med. 2015;20(6):399–404.
8. Hornik CP, Clark RH, Laughon MM, et al. Early and late onset sepsis in very low birth weight infants from a large group of neonatal intensive care units. Early Hum Dev. 2012;88(Suppl 2):S69–S74.
9. Cantey JB, Patel SJ. Antibiotic Stewardship in the Neonatal Intensive Care Unit: Lessons Learned and Practical Strategies. Clin Perinatol. 2014;41(3):815–830.
10. Pammi M, Flores A, Leeflang MM, et al. Diagnostic accuracy of biomarkers for late onset neonatal sepsis: a systematic review. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed. 2017;102(1):F8–F17.
11. Kuppala VS, Meinzen Derr J, Morrow AL, et al. Prolonged initial empirical antibiotic treatment is associated with adverse outcomes in premature infants. J Pediatr. 2011;159(5):720–725.
12. Czira MA, Bogdanovich T, Papadimitriou K, et al. Antimicrobial dosing in neonatal sepsis: pharmacokinetic principles, evidence, and clinical practice. Expert Rev Clin Pharmacol. 2019;12(4):301–319.
13. Dong Y, Speer CP. Late onset neonatal sepsis: recent developments. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed. 2015;100(3):F257–F263.
14. Cohen Wolkowiez M, Moran C, Benjamin DK Jr, et al. Safety and effectiveness of meropenem in infants with suspected or complicated intra abdominal infections. Clin Infect Dis. 2012;55(11):1495–1502.
15. Cummings JJ, Polin RA. Clinical report—Recommendations for the use of antibiotics in neonatal sepsis. Pediatrics. 2016;138(3):e20161550.