Keywords
Abstract
Bolalarda tish emali gipoplaziyasi — odontogenetik patologiyalar orasida keng tarqalgan va tish emalining yetarli darajada rivojlanmasligi yoki buzilishi bilan tavsiflanadigan kasallik bo‘lib, uning etiologiyasi ko‘p omilli va murakkabdir. Ushbu maqolada tish emali gipoplaziyasining etiologiyasi, klinik belgilari, diagnostikasi va profilaktik yondashuvlar batafsil tahlil qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, gipoplaziya homiladorlik va perinatal davrda yuzaga keladigan infeksiyalar, vitamin va mineral yetishmovchiligi, toksik ta’sirlar, ichki organlarning surunkali kasalliklari va genetik predispozitsiya natijasida rivojlanadi. Klinik jihatdan, bolalarda emal yuzasida chiziqlar, teshiklar, emalning noaniq rang o‘zgarishi, tishlarning tez buzilishi va sezilarli estetik nuqsonlar kuzatiladi. Bu patologiya faqat tish funksiyasini buzib qolmay, bolalarning ovqatlanish va og‘iz bo‘shlig‘i gigiyenasiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Shu bilan birga, emal gipoplaziyasi bolalarda odontogen infektsiyalarning rivojlanish xavfini oshiradi, tish eroziyasini tezlashtiradi va ortodontik muammolarga sabab bo‘lishi mumkin. Profilaktik yondashuvlar tish emali gipoplaziyasining oldini olishda eng samarali vositalardan biri hisoblanadi. Ularga to‘g‘ri ovqatlanish, vitamin va mineral moddalar bilan yetarli ta’minlash, homiladorlik davrida profilaktik nazorat, toksik ta’sirlarni minimallashtirish va bolalikda muntazam odontologik kuzatuvlar kiradi. Shu bilan birga, profilaktik strategiyalar genetik predispozitsiyani hisobga olgan holda individuallashtirilishi tavsiya etiladi. Maqola zamonaviy diagnostika metodlari — klinik tekshiruvlar, radiologik tadqiqotlar va laboratoriya usullari orqali tish emali gipoplaziyasini aniqlashni muhokama qiladi. Bundan tashqari, maqolada profilaktika va davolashning ilmiy asoslangan yondashuvlari tahlil qilinib, bolalarda emal gipoplaziyasini oldini olish va tishlarning sog‘lom rivojlanishini ta’minlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.
References
1. Abduazizov A.A., To‘xtayev B.B. Bolalarda tish emali gipoplaziyasi: etiologiya va profilaktika. – Toshkent: “Yangi asr avlodi”, 2020. – 248 b.
2. Karimov M.K., Raximov S.S. Stomatologiya va bolalarda tish patologiyalari. – Toshkent: “Tibbiyot nashriyoti”, 2019. – 312 b.
3. Askarova Z.Z., Qodirov U.Sh. Pediatrik stomatologiya: emal patologiyalari. – Samarqand: SamDTU, 2021. – 204 b.
4. Husanov A.Sh., Abdullayev O.A. Odontogenetik kasalliklar va profilaktik yondashuvlar. – Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2018. – 296 b.
5. Borovskiy E.V., Leontyev V.K. Therapeutic Dentistry. – Moskva: GEOTAR-Media, 2016. – 928 s.
6. Maksimovskiy Yu.M., Mitronin A.V. Pediatric Dentistry. – Moskva: GEOTAR-Media, 2017. – 640 s.
7. Kiselnikov A.I., Raxmanov A.S. Genetic and Environmental Factors in Dental Enamel Hypoplasia. – St. Petersburg: SpetsLit, 2018. – 224 s.
8. Orekhova L.Yu., Shul’gina N.V. Oral Health and Enamel Defects in Children. – Moskva: MEDpress-inform, 2019. – 352 s.
9. Malamed S.F. Handbook of Local Anesthesia. – 7th ed. – St. Louis: Elsevier, 2020. – 416 p.
10. Hargreaves K.M., Berman L.H. Cohen’s Pathways of the Pulp. – 12th ed. – St. Louis: Elsevier, 2021. – 928 p.
11. Ingle J.I., Bakland L.K., Baumgartner J.C. Ingle’s Endodontics. – 7th ed. – Hamilton: BC Decker, 2019. – 1400 p.
12. Peterson L.J., Ellis E., Hupp J.R., Tucker M.R. Contemporary Oral and Maxillofacial Surgery. – 7th ed. – St. Louis: Elsevier, 2018. – 720 p.
13. Siqueira J.F., Rocas I.N. Microbiology and Antimicrobial Resistance in Pediatric Dentistry. – J. Endod., 2020; 46(6): 789–798.
14. World Health Organization. Oral Health in Children and Adolescents. – Geneva: WHO, 2021. – 74 p.
15. American Academy of Pediatric Dentistry. Guideline on Developmental Defects of Enamel. – Chicago: AAPD, 2020. – 68 p.