HUJAYRA MEMBRANASI BIOELEKTRIK XUSUSIYATLARINING FIZIOLOGIK VA PATOLOGIK JARAYONLARDAGI BIOFIZIK AHAMIYATI
PDF

Keywords

biofizika, hujayra membranasi, membrana potensiali, ion kanallari, bioelektrik jarayonlar, hujayra signalizatsiyasi

Abstract

Hujayra membranasi tirik tizimlarning asosiy biofizik tuzilmasi bo‘lib, ionlar almashinuvi, bioelektrik signallarning hosil bo‘lishi va hujayra ichki muhitining barqarorligini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Membrananing bioelektrik xususiyatlari, xususan, membrana potensiali va ion kanallarining faoliyati hujayraning fiziologik holatini belgilovchi asosiy ko‘rsatkichlardan hisoblanadi. Ushbu maqolaning maqsadi hujayra membranasining bioelektrik xususiyatlarini biofizik nuqtai nazardan tahlil qilish hamda ularning normal va patologik jarayonlardagi ahamiyatini yoritishdan iborat. Tadqiqot davomida membrana potensialining shakllanish mexanizmlari, ion oqimlarining biofizik asoslari va ularning hujayra funksiyalariga ta’siri tahlil qilindi. Olingan natijalar membrana bioelektrik xususiyatlaridagi o‘zgarishlar hujayra signalizatsiyasi, metabolik jarayonlar va moslashuv mexanizmlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi. Mazkur biofizik yondashuv hujayra darajasidagi funksional buzilishlarni erta aniqlash va ularni tushuntirishda muhim ilmiy ahamiyatga ega.

PDF

References

1. Alberts, B., Johnson, A., Lewis, J., Morgan, D., Raff, M., Roberts, K., & Walter, P. (2015). Molecular biology of the cell (6-nashr). Garland Science.

2. Halliwell, B., & Gutteridge, J. M. C. (2015). Free radicals in biology and medicine (5-nashr). Oxford University Press.

3. Hille, B. (2001). Ion channels of excitable membranes (3-nashr). Sinauer Associates.

4. Nicholls, D. G., & Ferguson, S. J. (2013). Bioenergetics 4. Academic Press.

5. Gennis, R. B. (1989). Biomembranes: Molecular structure and function. Springer.

6. Rasulova, N. F., Jalilova, G. A., & Mukhamedova, N. S. (2023). PREVENTION OF IMPORTANT NON-COMMUNICABLE DISEASES AMONG THE POPULATION. Евразийский журнал медицинских и естественных наук, 3(1 Part 2), 2123.

7. Мирзаева, М. А., & Расулова, Н. Ф. (2014). Компьютеризация рабочего места медицинских сестер стационара. Сборник статей и тезисов.

8. Расулова, Н. Ф., & Асадова, Г. А. (2023). ИЗУЧЕНИЕ ОСОБЕННОСТИ ЗДОРОВЬЕСОХРАНЯЮЩЕГО ПОВЕДЕНИЯ И САМООЦЕНКА ЗДОРОВЬЯ СТУДЕНТОВ. Science and innovation, 2(Special Issue 8), 978-980.

9. Rasulova, N., Abdullaev, K., & Kuddusova, K. (2024). THE INTEGRATED APPROACH TO THE TREATMENT OF PATIENTS WITH ATROPHIC RHINITIS WHO HAVE COVID-19. Science and innovation, 3(D7), 56-60.

10. Искандарова, Ш. Т., Расулова, Н. Ф., Хасанова, М. И., & Юсупалиева, К. Б. (2019). Современные проблемы гигиены почвы в условиях Узбекистана почвы в условиях Узбекистана Ташкент:" Фан.

11. Расулова, Н. Ф. (2016). Совершенствование методов этического воспитания медицинских сестёр лечебно-профилактических учреждений. Молодой ученый, (7), 409-412.

12. Арзикулов, Ф. Ф., & Мустафакулов, А. А. (2021). Программное обеспечение, измеряющее мощност генератора энергии ветра.

13. Mustafakulov, A. A., Arzikulov, F. F., & Dzhumanov, A. (2020). Use of Alternative Energy Sources in the Mountainous Areas of the Jizzakh Region of Uzbekistan. Internauka: electron. scientific. zhurn,(41 (170)).

14. Arzikulov, F., & Makhsudov, V. (2025). HOW TO CALCULATE OPERATIONS ON MATRICES USING EXCEL. Modern American Journal of Engineering, Technology, and Innovation, 1(2), 119-132.

15. Islomjon, I., & Fazliddin, A. (2025). EFFICIENCY OF MOBILE APPS IN HEALTHCARE: A CASE STUDY OF MED-UZ AI. Modern American Journal of Medical and Health Sciences, 1(2), 19-24.

16. Arzikulov, F., & Komiljonov, A. (2025). AI-powered diagnostic systems in radiology: enhancing precision, speed, and clinical decision-making. Academic Journal of Science, Technology and Education, 1(6), 16-23.

17. Arzikulov, F., & Komiljonov, A. (2025). AI-powered diagnostic systems in radiology: enhancing precision, speed, and clinical decision-making. Academic Journal of Science, Technology and Education, 1(6), 16-23.

18. Куланов, Б. Я., & Саодуллаев, А. С. (2021). Развитие альтернативных источников энергетики Узбекистана. In НАУКА, ОБРАЗОВАНИЕ, ИННОВАЦИИ: АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ И СОВРЕМЕННЫЕ АСПЕКТЫ (pp. 29-32).

19. Elmurotova, D., & Arzikulov, F. (2024). The Role of Remote Diagnostics in Medicine. World Bulletin of Public Health, 39, 102-105.

20. Ermetov, E. Y., Arzikulov, F., Safarov, U., Olimov, A., & Izbasarov, I. (2025). PROTECTION OF MEDICAL DATA BY BLOCKCHAIN. Western European Journal of Medicine and Medical Science, 3(01), 52-56.

21. Ermetov, E. Y., Arzikulov, F., & Norbutayeva, M. (2025). ELECTRONIC HEALTH SYSTEMS (EHR). Western European Journal of Medicine and Medical Science, 3(01), 12-20.

22. Goldman, D. E. (1943). Potential, impedance, and rectification in membranes. The Journal of General Physiology, 27(1), 37–60. https://doi.org/10.1085/jgp.27.1.37

23. Simons, K., & Sampaio, J. L. (2011). Membrane organization and lipid rafts. Cold Spring Harbor Perspectives in Biology, 3(10), a004697. https://doi.org/10.1101/cshperspect.a004697

24. Zorov, D. B., Juhaszova, M., & Sollott, S. J. (2014). Mitochondrial reactive oxygen species and ROS-induced ROS release. Physiological Reviews, 94(3), 909–950. https://doi.org/10.1152/physrev.00026.2013

25. Mattson, M. P. (2008). Glutamate and neurotrophic factors in neuronal plasticity and disease. Annals of the New York Academy of Sciences, 1144, 97–112. https://doi.org/10.1196/annals.1418.005

26. Lodish, H., Berk, A., Kaiser, C. A., Krieger, M., Bretscher, A., Ploegh, H., & Amon, A. (2016). Molecular cell biology (8-nashr). W. H. Freeman and Company.