Keywords
Abstract
Maqolada ochiq kodli (open-source) sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining amaliy qo‘llanish yo‘nalishlari va ularning iqtisodiy samaradorligi tizimli tahlil qilinadi. Ochiq kodli SI ekotizimi (kutubxonalar, freymvorklar, ma’lumotlar bilan ishlash vositalari, ochiq vaznli modellar va ishlab chiquvchilar hamjamiyati) korxonalar va davlat tashkilotlarida raqamli transformatsiyaning tezlashishiga xizmat qilmoqda. Tadqiqotda iqtisodiy samaradorlikni baholash uchun umumiy egalik qilish qiymati (TCO), investitsiya qaytimi (ROI), sof joriy qiymat (NPV) va risklarni hisobga oluvchi ssenariy yondashuvi asosida konseptual model taklif etiladi. Maqolada ochiq kodli SIning asosiy afzalliklari sifatida xarajatlarni optimallashtirish, vendor lock-in xavfini pasaytirish, lokalizatsiya va moslashuvchanlik, kadrlar salohiyatini oshirish hamda innovatsiya sikllarini qisqartirish ko‘rsatiladi. Shu bilan birga, axborot xavfsizligi, litsenziya muvofiqligi, model sifatini nazorat qilish va ekspluatatsiyadagi murakkablik kabi omillar iqtisodiy natijaga ta’sir etuvchi muhim shartlar sifatida asoslanadi. Xulosa qismida O‘zbekiston sharoitida ochiq kodli SIni joriy etish bo‘yicha institutsional va tashkiliy tavsiyalar umumlashtiriladi.
References
1. OECD. Digital Transformation in the Age of AI: Policy Considerations. Paris: OECD Publishing.
World Bank. World Development Report: Digital Dividends (va tegishli raqamli iqtisodiyot materiallari).
2. Russell, S., Norvig, P. Artificial Intelligence: A Modern Approach. Pearson.
Goodfellow, I., Bengio, Y., Courville, A. Deep Learning. MIT Press.
3. Shapiro, C., Varian, H. Information Rules: A Strategic Guide to the Network Economy. Harvard Business School Press.Suyunova D.D. Corporate in joint stock companies ways to use digital technologies to improve management.European Journal of Research Development and Sustainability (EJRDS), Available Online at: https://www.scholarzest.com Vol. 4 No 09. September 2023 ISSN:2660-5570.
4. Suyunova D.D. Korporativ boshqaruvning samaradorligini oshirishda raqamli texnolgiyalardan foydalanish masalasiga ilmiy qarashlar.Iqtisodiy tarqqiyot va tahlil ilmiy elektron jurnali, 2024 yil 31 iyul.https://e-itt.uz/index.php/eitt/article/view/1472/1379.
5. Suyunova D.D. Raqamli texnologiyalardan foydalanish asosida korporativ boshqaruvning samaradorligini oshirish masalasiga ilmiy yondashuv.(Raqamli iqtisodiyot sharoitida biznes va tadbirkorlikni rivojlantirishning dolzarb muammolari, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya, 2022 yil 23 dekabr.)
6. Suyunova D.D. Aksiyadorlik jamiyatlarida korporativ boshqaruvni joriy qilishning raqamli transformatsiyasini amalga oshirishga ilmiy-nazariy yondashuv. (Raqamli iqtisodiyot sharoitida biznes va tadbirvorlikni rivojlantirishning dolzarb muammolari, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya, 2022 yil 23 dekabr).