Vol. 3 No. 9 (2026), Articles
Vol. 3 No. 9 (2026)

DIZARTERIYA NUTQ NUQSONLARI

Articles
Published 2026-01-19
Abdullayeva Diyora Muhammadkarim qizi
Farg‘ona viloyati, Qo‘shtepa tumani, MFY “Vatan” Kimyo xalqaro universiteti Namangan viloyati Toshkent filiali Ta’lim yo‘nalishi va guruhi: SPDP yo‘nalishi, 22-UB guruhi 4-bosqich talabasi Ish joyi: Qo‘shtepa tumani 17-umumiy o‘rta ta’lim maktabi Lavozimi: Maxsus pedagog o‘qituvchi
PDF

Keywords

dizartriya, nutq nuqsonlari, markaziy asab tizimi, nutq apparati inervatsiyasi, artikulatsion motorika, fonetik-fonematik buzilishlar, logopedik korreksiya, bulbar va psevdobulbar dizartriya, fonematik eshituv, kompleks yondashuv.

Abstract

Ushbu maqolada dizartriya nutq nuqsonining kelib chiqish sabablari, klinik va logopedik xususiyatlari hamda uni bartaraf etishning zamonaviy yondashuvlari yoritilgan. Dizartriya markaziy asab tizimining organik shikastlanishi natijasida yuzaga keladigan, nutq apparati inervatsiyasining buzilishi bilan tavsiflanadigan murakkab nutq patologiyasi sifatida tahlil qilinadi. Maqolada dizartriyani bartaraf etishda tibbiy, psixologik-pedagogik va logopedik yondashuvlarning kompleks qo‘llanilishi muhimligi asoslab berilgan. Logopedik ishlarning bosqichlari, artikulatsion apparatni rivojlantirish, fonematik eshituvni shakllantirish hamda nutqning kommunikativ funksiyasini tiklashga qaratilgan metodlar yoritilgan. Tadqiqot natijalari dizartriyali bolalar bilan ishlashda samarali korreksion tizimni tashkil etish uchun ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.

PDF

References

1. Kussmaul A.Die Störungen der Sprache. — Leipzig, 1879.

2. Xvatsev M.E.Logopediya asoslari. — Moskva: Prosveshcheniye, 1959.

3. Semenova K.A.Bolalarda markaziy nerv tizimi shikastlanishlari va nutq buzilishlari. — Moskva, 1968.

4. Pravdina O.V.Dizartriya va uni korreksiyalash usullari. — Moskva: Pedagogika, 1973.

5. Danilova L.A.Nutq motorikasining buzilishlari. — Moskva, 1977.

6. Mastyukova Ye.M. Dizartriyali bolalar bilan logopedik ishlar tizimi. — Moskva: Prosveshcheniye, 1977.