PROPAGANDA TILINING MANBA VA TARJIMA MATNLARIDAGI STILISTIK FUNKSIYASI

Abstract

Ushbu maqolada Jorj Oruellning Animal Farm asarida qo‘llanilgan propaganda tili va uning K. Bahriyev tomonidan amalga oshirilgan o‘zbekcha tarjimasi, Molxona, tahlil qilinadi. Tadqiqot propaganda xarakteriga ega asosiy stilistik vositalar — shiorlar, takrorlar va emotsional yuklangan leksik birliklarga e’tibor qaratib, ularning asar doirasida mafkurani shakllantirish, idrokni boshqarish va bo‘ysunishni mustahkamlashdagi rolini ochib beradi. Qiyosiy matn tahlili orqali mazkur vositalarning manba matnda siyosiy ishontirish quroli sifatida qanday ishlashi hamda ularning mafkuraviy va emotsional ta’siri tarjima matnida qay darajada qayta yaratilgani o‘rganiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, asl matndagi propaganda ta’sirini saqlash maqsadida asosan semantik va kommunikativ tarjima yondashuvlaridan foydalanilgan, ayrim hollarda esa leksik kuchaytirishlar o‘zbek tilida emotsional ta’sirni yanada oshirgan. Xulosa qilib aytganda, propaganda tilini samarali tarjima qilish nafaqat semantik aniqlikni, balki mafkuraviy niyat, emotsional manipulyatsiya va stilistik funksiyaga sezgirlikni ham talab etadi, chunki aynan shu omillar manba matnning ishontiruvchi kuchini saqlab qolishni ta’minlaydi.