Abstract
Ushbu tadqiqot Xorazm viloyatining sho‘rlangan va degradatsiyaga uchragan tuproqlarida makkajo‘xori yetishtirishning tuproq fizik xossalariga ta’sirini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot doirasida tuproqning hajm og‘irligi va g‘ovakligi kabi asosiy fizik ko‘rsatkichlar tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, sho‘rlangan tuproqlarda makkajo‘xori ekish tuproq tuzilishini yaxshilashga yordam beradi. Tajriba maydonlarida tuproq hajm og‘irligi 1.45-1.58 g/sm³ oralig‘ida qayd etildi, g‘ovaklik esa 38-42% ni tashkil qildi. Organik o‘g‘itlar va zamonaviy agrotexnik usullarni qo‘llash orqali tuproq sifatini yaxshilash va hosildorlikni oshirish imkoniyatlari aniqlandi. Tadqiqot natijalari Xorazm viloyatining iqlim sharoitlarida barqaror qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishni rivojlantirish uchun amaliy tavsiyalar beradi.References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining UP-5853-son Farmoni. Qishloq xo‘jaligini rivojlantirish strategiyasi 2020-2030. Toshkent, 2019.
[2] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PP-4643-son Qarori. Qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat sohasini boshqarish tizimini takomillashtirish. Toshkent, 2020.
[3] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining UP-60-son Farmoni. Suv resurslarini boshqarishni tubdan takomillashtirish to‘g‘risida. Toshkent, 2022.
[4] Khaydarov M., Artikova H., Nafetdinov Sh. Assessment of Soil Salinity Changes under the Climate Change in the Khorezm Region, Uzbekistan. International Journal of Environmental Research and Public Health, 2022, 19(14), 8794.
[5] Duan Y., Ma L., Abuduwaili J., Liu W., Saparov G. Impact assessment of soil salinity on crop production in Uzbekistan and its global significance. Agricultural Water Management, 2023, 277, 108102.
[6] Turdaliev A., Askarov K., Abakumov E. Biogeochemical State of Salinized Irrigated Soils of Central Fergana (Uzbekistan, Central Asia). Applied Sciences, 2023, 13(10), 6188.
[7] Mirzajanov K., Mirzakhmedov M. Effects of mulching, terracing, and efficient irrigation on soil salinity reduction in Uzbekistan's Fergana Valley. Cogent Food & Agriculture, 2024, 10(1), 2449201.
[8] Stulina G., Cameira M.R., Pereira L.S. Using RZWQM to search improved practices for irrigated maize in Fergana, Uzbekistan. Agricultural Water Management, 2005, 77(1-3), 263-281.
[9] Zhang Y., Liu J., Xu X., Tian Y., Li S., Wang Y., Peng C., Zhou L., Jiang L., Zhao B. Effects of Tillage Practices on Soil Properties and Maize Yield in Different Types of Soda Saline–Alkali Soils. Agriculture, 2025, 15(5), 542.
[10] World Bank. Uzbekistan Agriculture Modernization Project. Implementation Status Report, 2025.
[11] Khaydarov M., Khasanov S., Artikova H. Physical and chemical properties of the soils in the Khorezm region. Soil Science and Agrochemistry Research Institute, Tashkent, 2022.
[12] GOST 5180-2015. Soils. Methods for laboratory determination of physical characteristics. Moscow: Standartinform, 2015.
[13] Kuziev R.K., Yuldashev G.Yu. Soils of Uzbekistan. Tashkent: Extremum Press, 2009, 351 p.
[14] Ahmed M., Raza M.A., Hussain S., Mahmood A., Ahmad S. Physiological and Agronomic Responses of Maize to Compost and PGPR Under Different Salinity Levels. Plants, 2025, 14(10), 1539.
[15] Bian J., Zhang Z., Chen J., Song M., Li Y. Soil properties and the growth of wheat and maize in response to reed biochar use in a salt-affected soil. Agricultural Water Management, 2020, 241, 106385.
[16] Zhang G., Wang H., Guo X., Zhu F., Gao H., Zhang J., Zhao B., Ren B., Liu P., Ren H. Effects of organic material inputs on soil physicochemical properties and summer maize yield formation in coastal saline-alkali land. Acta Agronomica Sinica, 2024, 50(9), 2323-2334.