Abstract
Mazkur maqolada elektron tijoratni boshqarish jarayonida davlat hokimiyatining institutsional roli hamda internet muhitining o‘ziga xos xususiyatlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik tahlil qilinadi. Elektron tijorat “hududsiz” raqamli makonda amalga oshirilgani sababli, klassik tartibga solish usullari (faqat milliy yurisdiksiya va an’anaviy nazorat) ko‘pincha yetarli bo‘lmaydi. Shu bois davlatning vazifasi ikki yo‘nalishda ochib beriladi: (1) bozor uchun “ishonch infratuzilmasi”ni yaratish (e-imzo, e-hujjat aylanishi, identifikatsiya, ma’lumotlar himoyasi, kiberxavfsizlik), (2) adolatli raqobat va iste’molchi huquqlarini kafolatlovchi qoida va standartlarni joriy etish. Internetning asosiy xususiyatlari — transchegaraviylik, platformalashuv, tarmoq effektlari, ma’lumot (data)ning iqtisodiy resursga aylanishi — boshqaruvning ko‘p subyektli (multi-stakeholder) modelini talab qiladi. Maqola yakunida elektron tijoratni samarali boshqarish uchun “moslashuvchan tartibga solish” (riskga asoslangan yondashuv, hamkorlikdagi nazorat, o‘zini-o‘zi tartibga solish elementlari) bo‘yicha takliflar beriladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Digital Uzbekistan – 2030” strategiyasi to‘g‘risidagi hujjati (05.10.2020).
2. O‘zbekiston Respublikasi Qonuni “Elektron raqamli imzo to‘g‘risida” (12.10.2022, LRU-793).
3. O‘zbekiston Respublikasi Qonuni “Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida” (02.07.2019, LRU-547).
4. Suyunova D.D. Corporate in joint stock companies ways to use digital technologies to improve management.European Journal of Research Development and Sustainability (EJRDS), Available Online at: https://www.scholarzest.com Vol. 4 No 09. September 2023 ISSN:2660-5570.
5. Suyunova D.D. Korporativ boshqaruvning samaradorligini oshirishda raqamli texnolgiyalardan foydalanish masalasiga ilmiy qarashlar.Iqtisodiy tarqqiyot va tahlil ilmiy elektron jurnali, 2024 yil 31 iyul.https://e-itt.uz/index.php/eitt/article/view/1472/1379.
6. Suyunova D.D. Raqamli texnologiyalardan foydalanish asosida korporativ boshqaruvning samaradorligini oshirish masalasiga ilmiy yondashuv.(Raqamli iqtisodiyot sharoitida biznes va tadbirkorlikni rivojlantirishning dolzarb muammolari, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya, 2022 yil 23 dekabr.)
7. Suyunova D.D. Aksiyadorlik jamiyatlarida korporativ boshqaruvni joriy qilishning raqamli transformatsiyasini amalga oshirishga ilmiy-nazariy yondashuv. (Raqamli iqtisodiyot sharoitida biznes va tadbirvorlikni rivojlantirishning dolzarb muammolari, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya, 2022 yil 23 dekabr).