Keywords
Abstract
Mazkur maqola umumta’lim maktablarining yuqori sinflarida o‘quvchilarning funksional savodxonligini rivojlantirishga qaratilgan Problem-Based Learning (PBL) metodining nazariy asoslari va amaliy imkoniyatlarini yoritadi. PBL o‘quvchini hayotiy muammolarni tahlil qilish, mavjud ma’lumotlar bilan ongli ishlash, dalillangan xulosalar chiqarish va o‘z fikrini asoslab berish jarayonlariga jalb etuvchi metod sifatida ko‘riladi. Ilmiy adabiyotlar sharhi va o‘quv faoliyati natijalarining tahlili ushbu yondashuvning funksional savodxonlik — matn bilan ishlash, mantiqiy-matematik fikrlash, qaror qabul qilish va kommunikativ ko‘nikmalarni takomillashtirishdagi o‘rni beqiyos ekanini tasdiqlaydi. Tadqiqot PBL metodining o‘quv jarayonida amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan kompetensiyalarni shakllantirishga sezilarli hissa qo‘shishini ko‘rsatadi.
References
Xorijiy adabiyotlar:
1. Barrows, H. (1980). Problem-Based Learning: An Approach to Medical Education. Springer.
2. Savery, J., & Duffy, T. (1996). Problem-based learning: An instructional model. Educational Technology.
3. Jonassen, D. (1999). Constructivist Learning Environments. Routledge.
4. Dewey, J. (1933). How We Think. D.C. Heath.
5. OECD. (2018). PISA Assessment and Analytical Framework.
6. Hmelo-Silver, C. (2004). Problem-Based Learning: What and How Do Students Learn? Educational Psychology Review.
7. Schmidt, H. (1983). Problem-based learning rationale and description. Medical Education.
8. Kirschner, P., Sweller, J. (2006). Cognitive load theory. Educational Psychologist.
9. Bereiter, C. (2002). Education and Mind in the Knowledge Age.
10. Brookhart, S. (2010). How to Assess Higher-Order Thinking Skills. ASCD.
O‘zbekiston adabiyotlari:
11. Jalolov, A. (2019). Innovatsion ta’lim texnologiyalari. Toshkent: Fan.
12. Turaev, B. (2018). Pedagogik texnologiya asoslari. Toshkent: O‘qituvchi.
13. Nishonova, Z. (2020). Tanqidiy va mantiqiy fikrlashni rivojlantirishda muammoli ta’limning o‘rni. Ta’lim va Innovatsiya.
14. Yo‘ldoshev, M., Otajonov, Sh. (2021). PBL asosida ta’lim samaradorligi. Pedagogika muammolari.
15. Karimov, B. (2021). Funksional savodxonlik va kompetensiyaviy yondashuv. Xalq ta’limi.
16. Abdullayeva, M. (2022). O‘quvchilarda funksional savodxonlikni shakllantirish metodlari. Metodika jurnali.
17. O‘zbekiston Respublikasi OTMlari bo‘yicha hisobotlar (2020–2023).
18. Hasanov, U. (2022). Zamonaviy pedagogik yondashuvlar. Toshkent.
19. Xolmurodova, S. (2023). O‘quvchilarning mantiqiy fikrlashni rivojlantirishda vaziyatli topshiriqlar. O‘qituvchi.
20. Niyozova, R. (2020). Funksional savodxonlikning psixologik asoslari. Pedagogika ilmiy jurnali.