Abstract
Ushbu maqolada ta’lim muassasalarida bulling va kiberbulling hodisalarining kuchayib borayotganligi, ularning o‘quvchilarning ruhiy salomatligi, ijtimoiy moslashuvi va ta’lim jarayonidagi faolligiga ta’siri har tomonlama ilmiy tahlil qilingan. Bullingning turlari, kelib chiqish sabablari, psixologik ildizlari va oqibatlari yoritilib, ayniqsa kiberbullingning zamonaviy axborot texnologiyalari sharoitida yoshlar uchun kuchli xavf omili bo‘layotgani ko‘rsatib o‘tiladi. Maqolada maktab psixologining bullingni erta aniqlash, profilaktika olib borish, psixodiagnostika, psixokorreksiya, trening mashg‘ulotlari va psixologik maslahatlar orqali xavfsiz psixologik muhitni shakllantirishdagi roli asoslab beriladi. Shuningdek, bulling va kiberbullingning oldini olishda oila, maktab va jamiyatning hamkorlikdagi yondashuvi zarurligi ilmiy asoslangan holda ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalari ta’lim muassasalarida antibulling siyosatini shakllantirish, o‘quvchilarda ijtimoiy-emotsional kompetensiyalarni rivojlantirish va xavfsiz ta’lim muhitini yaratishga xizmat qiladi.
References
1. О‘zbekiston Respublikasi «Taʼlim toʻgʻrisida»gi qonun. — Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi, 2019.
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Taʼlim muassasalarida xavfsizlik va taʼlim sifatini taʼminlash bo‘yicha tavsiyalar. — Toshkent, 2021.
3. O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi. Kiberxavfsizlik bo‘yicha metodik qo‘llanma. — Toshkent, 2022.
4. UNESCO/ITU. Child Online Protection: Global Initiative. — Paris: UNESCO, 2018.
5. Smith P. K., Limber S. P., Olweus D. The Nature of School Bullying: A Cross-National Perspective. — International Journal of Educational Research, 2016.
6. УЗБЕКИСТАН, О. Р. (2021). TA’LIM TIZIMIDA INNOVATSIYA, INTEGRATSIYA VA YANGI TEXNOLOGIYALAR ИННОВАЦИЯ, ИНТЕГРАЦИЯ И НОВЫЕ ТЕХНОЛОГИИ В СИСТЕМЕ ОБРАЗОВАНИЯ INNOVATION, INTEGRATION AND NEW.
7. Erkaboyeva, N. S. (2023). INSON KAPITALI–IJTIMOIY DAVLATNING ASOSI SIFATIDA. Academic research in educational sciences, 4(KSPI Conference 1), 31-37.
8. Erkaboeva, N. S., & Turdaliyeva, M. I. K. (2022). Theoretical Principles Of Education Of National Ethics Skills In Educational Institution Students. JournalNX, 8(12), 352-354.
9. Azamovna, R. G. Use of Virtual Environment and 3d Multimedia Electronic Textbooks in Higher Education. JournalNX, 8(12), 255-261.
10. Erkaboeva, N. S., & Musaeva, D. A. K. (2022). Factors of developing the professional competence of a teacher of a special education institution. JournalNX, 8(12), 109-111.
11. Nigora, Y. M. I. K. E. (2022). Stages Of Formation And Development Of Mediamadaniatin. Galaxy International Interdisciplinary Research Journal, 10(12), 272-274.
12. Erkaboyeva, N. S. (2016). Features of Modern Uzbek Families. Ученый XXI века, (4-1), 36-39.
13. Эркабоева, Н. Ш. (2016). FEATURES OF MODERN UZBEK FAMILIES. Ученый XXI века, (4-1 (17)), 36-39.
14. Эркабоева, Н., Усмонбоева, М., Иргашова, М., & Хўжаназарова, Н. (2012). Педагогик маҳорат: схема ва расмларда. Т.:“Наврўз, 35.