Vol. 3 No. 7 (2025), Articles
Vol. 3 No. 7 (2025)

MA’LUMOTLAR BAZALARIDA XAVFSIZLIKNI TA’MINLASH: ZAMONAVIY USULLAR VA MUAMMOLAR

Articles
Published 2025-12-10
Sobirjonov Behzod Qaxramon o‘g‘li
Axborot texnologiyalari kafedrasi o‘qituvchisi
Saidmurod Muhtorjonov Nodir o‘g‘li
Farg‘ona davlat universiteti, Axborot tizimlari va texnologiyalari yo‘nalishi 2-kurs talabsi
Qurbonaliyev Pirimboy Oybek o‘g‘li
Farg‘ona davlat universiteti, Axborot tizimlari va texnologiyalari yo‘nalishi 2-kurs talabsi
PDF

Keywords

Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi, autentifikatsiya, avtorizatsiya, shifrlash, SQL injection, bulut texnologiyalari, monitoring va audit, kiberxavfsizlik

Abstract

Ushbu maqolada ma’lumotlar bazalarida xavfsizlikni ta’minlashga doir zamonaviy yondashuvlar va amaliy muammolar tahlil qilinadi. Raqamli ma’lumotlar hajmining oshishi, bulut texnologiyalari va mobil ilovalar kengayishi xavfsizlikka bo‘lgan talabni kuchaytirmoqda. Maqolada autentifikatsiya, avtorizatsiya, shifrlash, monitoring va audit kabi asosiy himoya usullari yoritiladi. Shuningdek, SQL injection, ichki xodimlar xavfi va konfiguratsion xatolar kabi dolzarb muammolar ko‘rib chiqilib, ularni bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalar beriladi.

PDF

References

1. Abduqodirov, R. “Ma’lumotlar bazalarini himoya qilish va xavfsizlik tamoyillari”. Toshkent: Fan, 2019.

2. Qo‘ldoshev, S. “Kiberxavfsizlik va zamonaviy texnologiyalar”. Toshkent: TDTU nashriyoti, 2021.

3. Xo‘jayev, D. “Axborot xavfsizligi va ma’lumotlar bazasi boshqaruvi”. Toshkent: Ilm, 2020.

4. Stallings, W. Database Security and Encryption. Pearson, 2017.

5. Elmasri, R., Navathe, S. Fundamentals of Database Systems, 7th Edition. Pearson, 2016.

6. Silberschatz, A., Korth, H., Sudarshan, S. Database System Concepts. McGraw-Hill, 2020.

7. Connolly, T., Begg, C. Database Systems: A Practical Approach to Design, Implementation, and Management. Pearson, 2015.

8. https://www.csoonline.com/article/3316679/database-security-best-practices.html

9. https://www.oracle.com/database/technologies/security/