INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA MILLIY-MADANIY KONSEPTLARNING KOGNITIV-SEMANTIK TAHLILI (UY/HOME, HONOR/SHARAF, MEHMONDO’STLIK/HOSPITALITY, IBO/SHAME KONSEPTLARI MISOLIDA)
PDF

Keywords

kognitiv tilshunoslik, konsept, milliy madaniyat, semantika, metafora, konseptosfera, assotsiativ maydon.

Abstract

Til millatning madaniy xotirasi, tarixiy tajribasi va dunyoqarashini ifodalovchi asosiy vosita hisoblanadi. Har bir tilda ma’lum konseptlar orqali xalqning qadriyatlari, urf-odatlari va tafakkuri namoyon bo‘ladi. Kognitiv tilshunoslikning asosiy g‘oyasi shundan iboratki, til inson tafakkurining oynasi bo‘lib, har bir til egasining dunyoni idrok etish tarzini ifodalaydi. Zamonaviy tilshunoslikda til nafaqat aloqa vositasi, balki xalq tafakkurining, madaniy qadriyatlarining va ijtimoiy ongining in’ikosi sifatida qaraladi. Til orqali xalqning dunyoni idrok etish usuli, qadriyat tizimi, axloqiy me’yorlari va hissiy tajribasi namoyon bo‘ladi. Shu bois, milliy-madaniy konseptlarni tahlil qilish kognitiv tilshunoslikda markaziy o‘rin tutadi.

PDF

References

Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press.

2. Wierzbicka, A. (1999). Emotions across Languages and Cultures. Cambridge University Press.

3. Karasik, V. I. (2002). Yazykovoy krug: lichnost, kontsepty, diskurs. Moscow.

4. Abdurahmonova, Z. (2020). “O‘zbek tili konseptologiyasida axloqiy qadriyatlar ifodasi.” Filologiya masalalari jurnali.

5. Oxford English Dictionary, 2023 edition.

6. Stepanov, Yu. S. (2007). Konstanty: slovar russkoy kultury. Moscow: Akademicheskiy proekt

7. Vezhbitskaya, A. (2011). Culture and Language. Berlin: Mouton de Gruyter.