Abstract
Ushbu maqolada qandli diabet kasalligining etiologiyasi va patogenezi tahlil qilinadi. Qandli diabetning 1- va 2-turiga olib keluvchi omillar, shu jumladan genetik, immunologik va tashqi muhit bilan bog‘liq sabablar ko‘rib chiqiladi. Kasallik rivojlanishida insulin sekretsiyasining buzilishi va hujayra darajasidagi insulin rezistentlikning o‘rni chuqur tahlil qilinadi. Maqola qandli diabetning murakkab mexanizmlarini yoritib, uni oldini olish va davolash strategiyalarini ishlab chiqishda ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
1. Alberti, K.G.M.M., Zimmet, P.Z. (1998). Definition, diagnosis and classification of diabetes mellitus and its complications. Diabetic Medicine, 15(7), 539–553.
2. American Diabetes Association. (2024). Standards of Medical Care in Diabetes. Diabetes Care, 47(Supplement_1), S1–S180.
3. Atkinson, M.A., Eisenbarth, G.S., Michels, A.W. (2014). Type 1 diabetes. The Lancet, 383(9911), 69–82.
4. DeFronzo, R.A., et al. (2015). Type 2 diabetes mellitus. Nature Reviews Disease Primers, 1, 15019.
5. WHO. (2023). Global report on diabetes. World Health Organization.
6. Holt, R.I.G., Cockram, C., Flyvbjerg, A., Goldstein, B.J. (2017). Textbook of Diabetes (5th ed.). Wiley-Blackwell.
7. Maqsudova, G.M. (2021). Qandli diabet etiologiyasi va patogenezining dolzarb muammolari. Tibbiyot va biologiya fanlari axborotnomasi, 2(89), 42–47.
8. Uzbek Ministry of Health. (2022). O'zbekistonda qandli diabet bo‘yicha statistik ma’lumotlar va profilaktik chora-tadbirlar. Toshkent.
9. Nolan, C.J., Damm, P., Prentki, M. (2011). Type 2 diabetes across generations: from pathophysiology to prevention and management. The Lancet, 378(9786), 169–181.
10. Reaven, G.M. (1988). Banting lecture 1988. Role of insulin resistance in human disease. Diabetes, 37(12), 1595–1607.