Abstract
Ushbu maqolada zamonaviy siyosiy jarayonlarda genetik bilim va texnologiyalar qanday ishlatilayotgani tahlil qilinadi. Ayniqsa, CRISPR kabi genetik modifikatsiya vositalarining siyosiy qurolga aylanishi, genetik ma’lumotlar asosida fuqarolik, xavfsizlik va sog‘liq siyosati shakllanishi misollar bilan yoritiladi. Maqolada Xitoy, AQSh, Hindiston, Estoniya va Islandiya kabi davlatlarning real amaliyotlari asosida genopolitik yondashuvlar, eugenik siyosat, bioetika va inson huquqlari bilan bog‘liq xavflar muhokama qilinadi. Genopolitika konsepsiyasi doirasida hukumatlar va transmilliy korporatsiyalar tomonidan genom ma’lumotlaridan qanday maqsadlarda foydalanilayotgani tahlil qilinadi. Shu asosda maqola global biosiyosat doirasida genetik texnologiyalarning nazorat va boshqaruv vositasiga aylanish tendensiyasini ochib beradi.
References
1. Hugo J. International Code of Conduct for Genomic and Health Related Data Sharing. 2014 Jun 14;8(1):1. doi: 10.1186/1877-6566-8-1
2. Global Alliance for Genomics and Health. Framework for Responsible Sharing of Genomic and Health Related Data. // https://www.ga4gh.org/framework/?
3. Brauneck, A., Schmalhorst, L., Weiss, S. et al. Legal aspects of privacy-enhancing technologies in genome-wide association studies and their impact on performance and feasibility. Genome Biol 25, 154 (2024). https://doi.org/10.1186/s13059-024-03296-6
4. Indiant Express JOURNALISM OF COURAGE. DNA profiling Bill full of loopholes, violates privacy, says Congress. // https://indianexpress.com/article/india/dna-profiling-bill-full-of-loopholes-violates-privacy-says-congress-5325842
5. Sumedha Pal . DNA Technology Bill: Concerns over Privacy Loom Large, Will Affect Minority Groups, Say Experts. 01 Aug 2021
6. Kusuma, P., Brucato, N., Cox, M. et al. The last sea nomads of the Indonesian archipelago: genomic origins and dispersal. Eur J Hum Genet 25, 1004–1010 (2017). https://doi.org/10.1038/ejhg.2017.88
7. Karolus Yosef Woitila Wangi. Nursing Genetics and Genomics Education in Indonesia: Philosophy and Ethics Study (a Hermeneutics Approach. 2021. https://orcid.org/0000-0002-4160-6063
8. Lyndsey Fletcher. World of Genomics: Indonesia. 2023 // https://frontlinegenomics.com/world-of-genomics-indonesia
9. Elly Burhaini Faizal. Genome sequencing and the future of precision medicine in Indonesia. 2022 // https://www.thejakartapost.com/paper/2022/11/09/genome-sequencing-and-the-future-of-precision-medicine-in-indonesia.