Keywords
Abstract
Ayollardagi spontan nutqni o‘rganish shuni ko‘rsatadiki, noverbal muloqot elementlari suhbat jarayonida ko‘pincha verbal shakllarga aylanadi. Ushbu maqolaning maqsadi ayollar tabiiy, oldindan tayyorlanmagan muloqotda bo‘lganlarida imo-ishoralar, yuz ifodalari va his-tuyg‘ularni qanday so‘zlar bilan ifodalashini o‘rganishdir. Zamonaviy sotsiolingvistik va psixolingvistik adabiyotlarga asoslanib, bu hodisani keltirib chiqaruvchi omillar va uning ijtimoiy oqibatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, noverbal belgilarni so‘zga aylantirish aniqlikni oshirish, yaqinlikni mustahkamlash va suhbat oqimini boshqarish kabi turli vazifalarni bajaradi. Ushbu maqola zamonaviy og‘zaki nutqda jinsga xos muloqot uslublarini chuqurroq tushunishga hissa qo‘shadi.
References
Bavelas, J. B. va Chovil, N. (2000). Ko‘rinadigan ma’no harakatlari: Yuzma-yuz muloqotda tilning yaxlit xabar modeli. Til va ijtimoiy psixologiya jurnali, 19(2), 163–194. https://doi.org/10.1177/0261927X00019002001
Coates, J. (2015). Ayollar, erkaklar va til: Tildagi jinsiy farqlarning sotsiolingvistik tahlili. Routledge.
Djalilova, Z. O. (2021). O‘zbek erkaklar va ayollar nutqining gender tilshunosligi prizmasidan qiyosiy tahlili. Central Asian Journal of Literature, Philosophy and Culture, 2 (2), 22-26. doi:10.47494/cajlpc.v2i2.65
Ekman, P. va Friesen, W. V. (1969). Noverbal xatti-harakatlar to‘plami: toifalar, kelib chiqishi, qo‘llanilishi va kodlanishi. Semiotika, 1(1), 49–98. https://doi.org/10.1515/semi.1969.1.1.49
Hall, J. A. (2006). Ayollar va erkaklarning noverbal muloqoti: o‘xshashliklar, farqlar, stereotiplar va kelib chiqishi. V. L. Manusov va M. L. Patterson tahriri ostida, Noverbal muloqotning Sage qo‘llanmasi (201–218-betlar). Sage.
Herring, S. C. (2020). Kompyuter vositasidagi muloqot va kompyuter vositasidagi diskurs tahlilining birgalikdagi rivojlanishi. Kompyuter vositasidagi muloqot jurnali, 25(1), 120–135. https://doi.org/10.1093/jcmc/zmz024
Holmes, J. (1995). Ayollar, erkaklar va odob-axloq. Longman.
Holmes, J. va Meyerhoff, M. (2003). Turli ovozlar, turli qarashlar: Til va jins bo‘yicha hozirgi tadqiqotlarga kirish. J. Holmes va M. Meyerhoff (tahrirchilar), Til va jins qo‘llanmasi (1-17-betlar). Blackwell.
Ishii, S., Klopf, D. W. va Cooke, P. A. (2019). Madaniyatlararo muloqot: Kontekstual yondashuv. Routledge.
Kendon, A. (2004). Imo-ishora: Ko‘rinadigan harakat nutq sifatida. Kembrij universiteti nashriyoti.
Lakoff, R. (2004). Til va ayolning o‘rni: Matn va sharhlar. Qayta ko‘rib chiqilgan va kengaytirilgan nashr. Oksford universiteti nashriyoti.
Mo‘minova, A. A. (2015). O‘zbek nutq odobi: Hurmat va erkalashni ifodalovchi "Siz" murojaat shakli. RUDN Tilshunoslik, Semiotika va Semantika jurnali, (3), 95-103.
Tagg, C. (2015). Raqamli og‘zakilikni o‘rganish: Og‘zaki nutqda "LOL" va "heshteg". Language@Internet, 12, 2-maqola.
Tannen, D. (1990). Siz shunchaki tushunmayapsiz: Suhbatdagi ayollar va erkaklar. Ballantine Books.
Wang, Y. (2022). Ayollarning suhbat diskursida metakommunikatsiyaning roli: Xitoylik talaba qizlar misolida olib borilgan tadqiqot. Journal of Pragmatics, 195, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2022.01.006