Abstract
Mazkur maqolada Andijon viloyati misolida zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxslarga ijtimoiy yordam ko‘rsatish tizimini rivojlantirishning tashkiliy, institutsional va ijtimoiy-psixologik mexanizmlari muhokama qilinadi. Asosiy e’tibor jabrlangan shaxslarning ehtiyojlarini individual baholash, xavfsizligini ta’minlash, huquqiy va psixologik yordamdan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish hamda ijtimoiy reintegratsiyasini qo‘llab-quvvatlashga qaratiladi. Mahalla, “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari, sog‘liqni saqlash muassasalari, huquqni muhofaza qiluvchi organlar va nodavlat tashkilotlar o‘rtasidagi hamkorlikni takomillashtirish yo‘nalishlari ko‘rib chiqiladi. Individual keys-menejment, xizmatlarga yo‘naltirish va kuzatuv, maxfiylikni saqlash hamda qayta zo‘ravonlik xavfini kamaytirish yordamni tashkil etishning muhim tarkibiy qismlari sifatida yoritiladi. Hududiy sharoitlarni hisobga olgan holda xizmatlarning mavjudligi, uzluksizligi va natijadorligini oshirishga qaratilgan takliflar ilgari suriladi.
References
1. Heise, L. L. Violence Against Women: An Integrated, Ecological Framework // Violence Against Women. — 1998. — Vol. 4, No. 3. — P. 262–290. — DOI: 10.1177/1077801298004003002.
2. Rivas, C., Ramsay, J., Sadowski, L., et al. Advocacy interventions to reduce or eliminate violence and promote the physical and psychosocial well-being of women who experience intimate partner abuse // Cochrane Database of Systematic Reviews. — 2015. — Issue 12. — Article CD005043. — DOI: 10.1002/14651858.CD005043.pub3.
3. Substance Abuse and Mental Health Services Administration (SAMHSA). SAMHSA’s Concept of Trauma and Guidance for a Trauma-Informed Approach. — Rockville, MD: SAMHSA, 2014. — HHS Publication No. (SMA) 14-4884.
4. UN Women, UNFPA, WHO, UNDP, UNODC. Essential Services Package for Women and Girls Subject to Violence: Core Elements and Quality Guidelines. — 2015.
5. UNFPA Uzbekistan. Strengthening Social Services for Survivors of Gender-Based Violence in Uzbekistan. — 15 February 2025..
6. O‘zbekiston Respublikasi. Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonun. — 2019-yil 2-sentabr, O‘RQ-561-son
7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatishni takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risidagi qaror. — 2024-yil 10-may, PQ-175-son
8. World Health Organization. Responding to Intimate Partner Violence and Sexual Violence Against Women: WHO Clinical and Policy Guidelines. — Geneva: WHO, 2013
9. World Health Organization. Health Care for Women Subjected to Intimate Partner Violence or Sexual Violence: A Clinical Handbook. — Geneva: WHO, 2014. — WHO/RHR/14.26.
10. World Health Organization. RESPECT Women: Preventing Violence Against Women. — Geneva: WHO, 2019. — WHO/RHR/18.19World Health Organization. Putting Women First: Ethical and Safety Recommendations for Research on Domestic Violence Against Women. — Geneva: WHO, 2001. — WHO/FCH/GWH/01.1.
11. World Health Organization. INSPIRE: Seven Strategies for Ending Violence Against Children. — Geneva: WHO, 2016.
12. Rabiyev, B. B. (2026). O‘zbekistonda gender tengligi siyosati mehnat bozorida ayollarning imkoniyatlari va cheklovlari. Science Hub Review, 1(1), 57–62. https://doi.org/10.5281/zenodo.22306627
13. UNICEF, International Rescue Committee. Caring for Child Survivors of Sexual Abuse Resource Package. — 2nd ed. — 2023. — Elektron manba.
14. Sullivan, C. M., Bybee, D. I. Reducing violence using community-based advocacy for women with abusive partners // Journal of Consulting and Clinical Psychology. — 1999. — Vol. 67, No. 1. — P. 43–53. — DOI: 10.1037/0022-006X.67.1.43.
15. Substance Abuse and Mental Health Services Administration (SAMHSA). Practical Guide for Implementing a Trauma-Informed Approach. — 2023. — Publication No. PEP23-06-05-005.
16. Rabiyev, B. (2026). Yangi O‘zbekistonda barqaror rivojlanish va mehnat migratsiyasi inson kapitalini rivojlantirish sotsiologik tahlil. Yangi O‘zbekistonda barqaror rivojlanish uchun ilm-fan va innovatsiyalar Respublika ilmiy konferensiyasi, 1(1), 113–117. https://doi.org/10.5281/zenodo.22644467