Vol. 5 No. 6 (2026), Articles
Vol. 5 No. 6 (2026)

BOJXONA NAZORATIDA RENTGEN TASVIRLARINING YAGONA MA’LUMOTLAR BAZASINI SHAKLLANTIRISH VA XALQARO STANDARTLAR BILAN UYG‘UNLASHTIRISH

Articles
Published 2026-10-25
Abdullayev Rustam Nigmatillayevich
Bojxona nazorati texnik vositalari o‘quv laboratoriyasi katta o‘qituvchisi O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qo‘mitasining Bojxona instituti Toshkent, O‘zbekiston
PDF

Keywords

bojxona nazorati, rentgen tasviri, yagona ma’lumotlar bazasi, UFF 3.0.0, tavsifiy ma’lumotlar, o‘zaro muvofiqlik, axborot xavfsizligi, xavflarni boshqarish.

Abstract

Maqolada bojxona nazoratida olingan rentgen tasvirlarini yagona ma’lumotlar bazasida jamlash va xalqaro standartlar bilan uyg‘unlashtirish muammosi o‘rganildi. BJTning UFF 3.0.0 formati asosida asl tasvir, tavsifiy ma’lumotlar va tekshiruv natijalarini bog‘lovchi olti bosqichli konseptual model, axborotni himoyalash talablari hamda tajriba-sinov mezonlari taklif etildi.

PDF

References

Filipova V. Customs and industry collaborate to develop a unified file format for non-intrusive inspection devices // WCO News. 2019. Issue 89.

2. World Customs Organization. UFF 3.0.0: the new WCO-sponsored standard shaping the future of NII // WCO News. 2025. Issue 107.

3. WCO Technical Experts Group on NII. Unified File Format (UFF) 3.0 Standard, v3.0.0: Technical Specifications. 15 August 2024.

4. World Customs Organization. UFF Changeover Strategy // Documents on the UFF.

5. World Customs Organization. Guidelines for the Procurement and Deployment of Scanning/NII Equipment. June 2025.

6. National Institute of Standards and Technology. The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0. NIST CSWP 29. 2024. DOI: 10.6028/NIST.CSWP.29.

7. Mavlonov A.Yu. Bojxonada raqamli transformatsiyaning amaliy natijalari xalqaro e’tirofda // O‘zbekiston bojxona axborotnomasi. 2026. № 2. B. 5–10.

8. Usmanaliyev F.F. Raqamli asrda bojxona sohasini raqamli transformatsiya qilish masalalari // Results of National Scientific Research. 2022. J. 1, № 2. B. 132–143. DOI: 10.5281/zenodo.6577785.

9. Farxodov F.F., Sherboboyev D.O‘. Bojxona organlarida xavfni boshqarish tizimining bugungi kunda tutgan o‘rni va uning ahamiyati // Raqamli iqtisodiyot va sun’iy intellekt texnologiyalarining jamiyat rivojlanishidagi ahamiyati: ilmiy-amaliy anjuman materiallari. 2025. B. 3–7. DOI: 10.71337/inlibrary.uz.risitjra.68570.

10. Bahronov M.S. Sun’iy intellekt va raqamli bojxona texnologiyalari asosida bojxona ma’muriyatchiligini takomillashtirishning huquqiy masalalari // O‘zbekiston bojxona axborotnomasi. 2026. № 2. B. 69–73.

11. Ibrohimov U. Bojxona nazorati jarayonida giyohvand moddalar kontrabandasini aniqlash va oldini olish maqsadida inspeksion ko‘rik majmualaridan foydalanish // O‘zbekiston bojxona axborotnomasi. Nashr yili, soni va sahifalari ochiq manbalarda aniqlanmadi. Maqola nomi hamda nashr manbasi F. Farxodov va A. Avazxonovning (2025) adabiyotlar ro‘yxatidagi bibliografik qayd orqali tasdiqlanadi.

12. Okwany K. Kenya and Uganda tackle the challenge of exchanging images of scanned cargo // WCO News. 2025. Issue 106.

13. O‘zbekiston Respublikasining «Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida»gi Qonuni. 2019-yil 2-iyul, O‘RQ-547-son.