Abstract
Qorin bo‘shlig‘i a’zolarida bajariladigan jarrohlik amaliyotlaridan keyingi jarrohlik sohasi infeksiyalari (JSI) zamonaviy jarrohlikning dolzarb klinik va tashkiliy muammolaridan biri hisoblanadi. Ushbu asoratlar bemorning operatsiyadan keyingi tiklanish jarayonini murakkablashtirishi, shifoxonada davolanish muddatini uzaytirishi, qo‘shimcha diagnostik va terapevtik muolajalarga ehtiyojni oshirishi hamda davolash xarajatlarining ko‘payishiga olib kelishi mumkin. Qorin bo‘shlig‘i operatsiyalarida infeksion asoratlarning yuzaga kelishi operatsiya turiga, jarrohlik maydonining mikrobiologik xususiyatlariga, ichak tarkibining operatsion sohaga tushish ehtimoliga, bemorning funksional holatiga va perioperativ davrda amalga oshiriladigan profilaktik choralarning sifatiga bog‘liq. Shu sababli infeksion asoratlarning oldini olish faqat antibiotik profilaktikasi bilan cheklanmasdan, bemorni operatsiyaga tayyorlash, operatsion aseptika va antiseptikani ta’minlash, tana harorati va glyukemiya nazorati, jarrohlik texnikasini takomillashtirish hamda operatsiyadan keyingi kuzatuvni yagona tizimga birlashtirishni talab qiladi. Maqolaning maqsadi qorin bo‘shlig‘i a’zolaridagi operatsiyalardan keyingi jarrohlik sohasi infeksiyalarining asosiy xavf omillarini tizimlashtirish, ularning rivojlanish mexanizmlarini yoritish va profilaktik yondashuvlarni takomillashtirishga qaratilgan ilmiy-amaliy tavsiyalarni ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqot uslubiy asosini xalqaro klinik tavsiyalar, tizimli sharhlar va jarrohlik infeksiyalarining oldini olishga bag‘ishlangan ilmiy manbalarni tahlil qilish tashkil etadi. Xususan, Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining tavsiyalari hamda AQSh Kasalliklarni nazorat qilish va oldini olish markazlari ko‘rsatmalari profilaktikaning asosiy yo‘nalishlarini belgilashda muhim ahamiyatga ega. Tahlil natijasida bemorga bog‘liq omillar, operatsiya xususiyatlari va shifoxona ichidagi infeksiya nazorati bilan bog‘liq omillarni birgalikda baholash zarurligi asoslandi. Profilaktikani takomillashtirishning muhim yo‘nalishlari sifatida individual xavfni operatsiyagacha baholash, antibiotik profilaktikasini ko‘rsatma va vaqt mezonlariga muvofiq tashkil etish, operatsion maydonni to‘g‘ri tayyorlash, intraoperatsion fiziologik barqarorlikni saqlash va operatsiyadan keyingi faol monitoringni kuchaytirish belgilandi. Taklif etilgan yondashuvlar klinik amaliyotda standartlashtirilgan profilaktika protokolini shakllantirish uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
References
World Health Organization. Global Guidelines for the Prevention of Surgical Site Infection. 2nd ed. Geneva: World Health Organization; 2018. 184 p.
2. Berríos-Torres S.I., Umscheid C.A., Bratzler D.W., et al. Centers for Disease Control and Prevention Guideline for the Prevention of Surgical Site Infection, 2017 // JAMA Surgery. 2017. Vol. 152, No. 8. P. 784–791.
3. Marzoug O.A., Anees A., Malik E.M. Assessment of risk factors associated with surgical site infection following abdominal surgery: a systematic review // BMJ Surgery, Interventions, & Health Technologies. 2023. Vol. 5, No. 1. Article e000182.
4. National Institute for Health and Care Excellence. Surgical Site Infections: Prevention and Treatment. NICE Guideline NG125. London: NICE; 2020. Klinik tavsiyalar hujjati.
5. World Health Organization. Preventing Surgical Site Infections: Implementation Approaches for Evidence-Based Recommendations. Geneva: World Health Organization; 2018. 59 p.
6. Mangram A.J., Horan T.C., Pearson M.L., Silver L.C., Jarvis W.R. Guideline for Prevention of Surgical Site Infection, 1999 // Infection Control and Hospital Epidemiology. 1999. Vol. 20, No. 4. P. 250–278.
7. Anderson D.J., Podgorny K., Berríos-Torres S.I., et al. Strategies to Prevent Surgical Site Infections in Acute Care Hospitals: 2014 Update // Infection Control & Hospital Epidemiology. 2014. Vol. 35, No. 6. P. 605–627.
8. Allegranzi B., Bischoff P., de Jonge S., et al. New WHO recommendations on preoperative measures for surgical site infection prevention: an evidence-based global perspective // The Lancet Infectious Diseases. 2016. Vol. 16, No. 12. P. e276–e287.
9. de Lissovoy G., Fraeman K., Hutchins V., Murphy D., Song D., Vaughn B.B. Surgical site infection: incidence and impact on hospital utilization and treatment costs // American Journal of Infection Control. 2009. Vol. 37, No. 5. P. 387–397.