Abstract
Mazkur maqolada turk adabiyotining mashhur namoyandasi Reshat Nuri Guntekinning “Dudaktan Kalbe” romanining Miraziz A’zam tomonidan o‘zbek tiliga amalga oshirilgan “Muhabbat simfoniyasi” tarjimasida qo‘llangan leksik-semantik transformatsiyalar tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi turk va o‘zbek tillari o‘rtasidagi leksik-semantik tafovutlar tarjima jarayonida qanday usullar yordamida bartaraf etilganini aniqlashdan iborat. Tadqiqot materiallari sifatida romanning turkcha originali va uning 2011-yilda nashr etilgan o‘zbekcha tarjimasi olinadi. Tahlil jarayonida leksik almashtirish, konkretlashtirish, umumlashtirish, ma’noni kontekstual qayta ifodalash hamda milliy-madaniy birliklarni moslashtirish kabi transformatsiyalar ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari tarjimonning so‘zma-so‘z muvofiqlikdan ko‘ra kontekstual va funksional ekvivalentlikka tayanadigan holatlari mavjudligini ko‘rsatadi.
References
1. Güntekin, R. N. Dudaktan Kalbe. – Ankara: Türk Dil Kurumu, 1992.
2. Güntekin, R. N. Muhabbat simfoniyasi / Tarjimon: Miraziz A’zam. – Toshkent: G‘afur G‘ulom, 2011.
3. Khudaybergenova, Z. R. N. Güntekin’in “Dudaktan Kalbe” Romanının Özbekçe Çevirisinde Metaforların Verilmesi Yöntemleri // Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. – 2019. – Cilt 4, Sayı 1. – S. 143–164.
4. Ochilov, E. Tarjima nazariyasi va amaliyoti: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Toshkent davlat sharqshunoslik instituti, 2012. – 124 b.
5. Vinay, J.-P., Darbelnet, J. Comparative Stylistics of French and English: A Methodology for Translation. – Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 1995. – 358 p.
6. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 5 jildlik. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
7. Бархударов, Л. С. Язык и перевод: Вопросы общей и частной теории перевода. – М.: Международные отношения, 1975. – 240 с.
8. Комиссаров, В. Н. Теория перевода: Лингвистические аспекты. – М.: Высшая школа, 1990. – 250 с.