TOSHKENT VILOYATI TO'G'RIQANOTLI HASHAROTLARI (INSECTA: ORTHOPTERA) FAUNASINING EKOLOGIK TAHLILI VA BIOLOGIK XUSUSIYATLARI
PDF

Keywords

Orthoptera, Acrididae, Tettigoniidae, Conophyma, fauna, hayotiy shakl, zoogeografiya, G'arbiy Tyan-Shan, Toshkent viloyati.

Abstract

Maqolada Toshkent viloyati tog' va tog'oldi hududlari (G'arbiy Tyan-Shan: Chotqol, Ugom, Pskom, Qurama tizmalari va Chirchiq-Ohangaron vodiysi) to'g'riqanotli hasharotlari faunasining ekologik tahlili keltirilgan. 2024–2026-yillardagi dala materiallari asosida 7 oila va 38 avlodga mansub 61 tur va kenja tur qayd etildi. Faunaning 52,5% ini O'rta Osiyo va O'rta Osiyo–Qozog'iston arealiga ega turlar tashkil etishi, hayotiy shakllar orasida xortobiontlar (45,9%) va eremo-petrobiontlar (23,0%) ustunligi, imagolar faolligining iyun oyida eng yuqori bo'lishi (51,3%) aniqlandi. Taksonlarning 73,8% i kam va juda kam uchraydigan turlar toifasiga kiradi.

PDF

References

1. Бей-Биенко Г.Я., Мищенко Л.Л. Саранчовые фауны СССР и сопредельных стран. Ч. I–II. – М.–Л.: Изд-во АН СССР, 1951. – 667 с.

2. Бекузин А.А. К изучению фауны прямокрылых насекомых (Orthopteroidea) горного Чирчикского района // Науч. труды Ташк. ун-та. – Ташкент, 1968. – Вып. 334. – С. 91–103.

3. Xalillayev Sh.A. O'zbekiston tog' va tog'oldi hududlari to'g'riqanotli (Insecta: Orthoptera) hasharotlari: biol. fan. dok. (DSc) diss. – Toshkent: O'zMU, 2025.

4. Cigliano M.M., Braun H., Eades D.C., Otte D. Orthoptera Species File. Version 5.0/5.0. – URL: http://orthoptera.speciesfile.org (murojaat sanasi: [kun.oy.yil]).

5. Лачининский А.В., Сергеев М.Г., Чильдебаев М.К. и др. Саранчовые Казахстана, Средней Азии и сопредельных территорий. – Ларами, 2002. – 387 с.

6. Правдин Ф.Н. Экологическая география насекомых Средней Азии. Ортоптероиды. – М.: Наука, 1978. – 270 с.

7. Сергеев М.Г. Закономерности распространения прямокрылых насекомых Северной Азии. – Новосибирск: Наука, 1986.