Vol. 5 No. 6 (2026), Articles
Vol. 5 No. 6 (2026)

BOLALAR VA O‘SMIRLARDA ORTIQCHA VAZN HAMDA SEMIZLIKNING ARTERIAL QON BOSIMI KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRI

Articles
Published 2026-10-04
Mamatxo‘jayeva Gulhayo Azizbek Qizi
Andijon davlat tibbiyot instituti, Oʻzbekiston, Andijon,
PDF

Keywords

Tana massasi indeksi (TMI), ortiqcha vazn, semizlik, arterial qon bosimi, sistolik arterial bosim (SAB), diastolik arterial bosim (DAB), bolalar va o‘smirlar, gipertenziya, pregipertenziya.

Abstract

Ushbu maqolada bolalar va o‘smirlarda tana massasi indeksi (TMI) hamda arterial qon bosimi (sistolik va diastolik) o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik o‘rganilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, bolalarda TMI va vazn ortishi bilan qon bosimi ko‘rsatkichlarining to‘g‘ridan-to‘g‘ri oshishi kuzatiladi. Semizlik qon bosimi patologiyalarining keskin ortishiga olib keladi, xususan, semirib ketgan bolalarning 52 foizida patologik qon bosimi (pre-AG va AG) qayd etilgan. Pregipertenziya bilan kasallanish darajasi normal vaznli bolalarga qaraganda semirib ketgan bolalarda ikki baravar, gipertoniya bilan kasallanish esa uch baravar ko‘payishi aniqlangan. Shuningdek, semiz bolalarda sistolik va diastolik qon bosimining bir vaqtda ko‘tarilishi 24,7% gacha yetgan. Semizlik holatida kasallikning uchrash chastotasida jinsiy omilning ta'siri ham yaqqol namoyon bo‘lib, qon bosimining ko‘tarilishi qizlarda (71,4%) o‘g‘il bolalarga (40,4%) nisbatan ancha ustunlik qilgani tasdiqlangan. Ushbu ma'lumotlar jismoniy rivojlanish parametrlari va qon bosimi qiymatlari o‘rtasida sezilarli to‘g‘ridan-to‘g‘ri korrelyatsiya mavjudligini ko‘rsatadi. 

PDF

References

Лим В.И., Шавази Н.М., Гарифулина Л.М. и др. Оценка частоты метаболического синдрома среди детей и подростков с ожирением в Самаркандской области. //Достижения науки и образования.- 2020.- № 9 (63).

2. Прокопьева Н.Э., Иванов Д.О., Петренко Ю.В. и др. Ожирение матери как риск коморбидности у детей. // Экспериментальная и клиническая гастроэнтерология. - 2024.- № 6 (226).- С. 101-108.

3. Gor Z, Bezen D, Turkmenoglu Y et all. Serum copeptin as a biomarker of hypertension in children with obesity.

// Pediatr Int. 2022 Jan;64(1):e15355. doi: 10.1111/ped.15355.

4. Haseler E, Sinha MD. Tackling the epidemic of obesity and hypertension in children and young people.

// Curr Opin Nephrol Hypertens. 2026 Mar 1;35(2):156-163. doi: 10.1097/MNH.0000000000001156.

5. Meydanlioglu A, Akcan A, Oncel S et all. Prevalence of obesity and hypertension in children and determination of associated factors by CHAID analysis. // Arch Pediatr. 2022 Jan;29(1):30-35. doi: 10.1016/j.arcped.2020.10.017.

6. Santiago H, Pagán D, Acevedo A.Obesity and Hypertension in School Children of Puerto Rico.

// P R Health Sci J. 2021 Mar;40(1):45-49

7. Zhao L, Qu H, Ouyang J, Meng Y, Gao Z.Hypertension in non-obese children and BMI in adulthood: the Bogalusa heart study.

BMC Cardiovasc Disord. 2024 Jan 3;24(1):20. doi: 10.1186/s12872-023-03699-6.