BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA AXLOQIY ONG SHAKLLANISHINING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK MEXANIZMLARI: KOGNITIV-RIVOJLANISH NAZARIYASI ASOSIDAGI INTEGRATIV MODEL
PDF

Keywords

axloqiy ong, kognitiv-rivojlanish nazariyasi, L. Kolberg bosqichlari, neyropedagogika, boshlang‘ich ta’lim, “Tarbiya” fani, integrativ model, pedagogik eksperiment, statistik tahlil.

Abstract

Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida axloqiy ongning shakllanish jarayoni L. Kolberg (Kohlberg)ning axloqiy rivojlanish bosqichlari nazariyasi va zamonaviy neyropedagogik tadqiqotlar asosida tahlil qilinadi. Muallif tomonidan “Tarbiya” fani mazmunini o‘quvchining yosh davriga xos kognitiv-axloqiy imkoniyatlariga moslashtirishga qaratilgan uch komponentli (kognitiv, emotsional, xulq-atvor) integrativ model ishlab chiqilgan. Pedagogik eksperiment natijalari matematik-statistik tahlil (Styudent t-mezoni) yordamida qayta ishlangan va model qo‘llanilgan tajriba guruhida axloqiy mulohaza darajasining statistik ahamiyatli o‘sishi aniqlangan (p<0,05). Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta’lim muassasalarida “Tarbiya” fanini ilmiy asoslangan, yosh xususiyatlariga mos tarzda takomillashtirish uchun amaliy ahamiyatga ega.

PDF

References

O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni va Boshlang‘ich ta’lim davlat ta’lim standarti.

2. Piaget J. Bolada axloqiy mulohazaning rivojlanishi (nazariy tahlil asosida qayta ishlangan nashr). — T., 2018.

3. Kohlberg L. Axloqiy rivojlanish bosqichlari nazariyasi: pedagogik talqin. — T.: Ma’naviyat, 2019.

4. Vygotskiy L.S. Bola tafakkuri va nutqi (rivojlanish psixologiyasi asarlari to‘plami). — T., 2017.

5. Karimova V.M. Yosh davrlari psixologiyasi. — Toshkent: O‘qituvchi, 2020.

6. Jo‘rayev R.Z. Milliy qadriyatlar asosida yoshlarda ma’naviy immunitetni shakllantirish. — Toshkent: Fan, 2021.

7. Muslimov N.A., Sindarov Sh. Boshlang‘ich ta’limda tarbiyaviy ish nazariyasi va amaliyoti. — Toshkent: TDPU nashriyoti, 2022.

8. G‘ofurov A. Boshlang‘ich sinflarda tarbiyaviy ish metodikasi. — Toshkent: Fan, 2021.

9. Yo‘ldosheva N. Bolalar neyropsixologiyasi va ta’lim: amaliy jihatlar. — Toshkent, 2023.

10. Rasulova Z. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida axloqiy tarbiya diagnostikasi metodikasi // Pedagogik mahorat ilmiy-uslubiy jurnali. — 2023. — №4. — B. 45–52.