Abstract
Mazkur ilmiy maqolada odam ontogenizining embrional va postembrional davrlarida qon shaklli elementlarining hosil bo’lishi (gemopoez ) va uning qonuniyatlari ,zamionaviy gistologiya ,embriologiya hamda fiziologiya fanlari yutuqlari asosida chuqur tahlil qilingan .Tadqiqotlar qonning o’zak hujayralarining (QO’H) pulprioptentlik salohiyati ,ularning miyeloid va limfoid to’qimalarga yo’nalishi differensiatsiyalanish bosqichlari atroflicha yoritilgan. Shuningdek ,eritropoez,granulopoez ,trombopoez ,monositopoez va limfopoez qatorlaridagi morfologik o’zgarishlar -eritrotsitlarnig yetilishi ,yadro piknozi, gemoglobin sintezi mmegakaroitsitlarning poliploidiyasi va demarkatsion membranalar hosil qilish mexanizmlari ochib berilgan .Maqolada gemopoez jaroyoning endokrin ,neyrogumoral va parakrin omillar (eritropoezin ,trombopoietin koloniyalarni stimullovchi faktorlar -KSF ,interleukinlar ) hamda suyak ko’migi mikromuhitining retikulyar ,interdigital ,dendritik hujayralari va makrofaglar tomonidan boshqarilish mexanizmlari ilmiy- nazariy jihatdan asoslangan. Vitaminlar ( V12 va foliy kislotasi ) yetishmovchiligi gematopoetik buzilishlarga (pernisiyoz anemiya ) ta’siri ko’rsatib berilgan.
References
Afanasyev, Yu. I., Yurina, N. A., & Kotovskiy, E. F. (2016). Gistologiya, sitologiya va embriologiya (6-ye izd.). Moskva: Meditsina.
2.Azizov, SH. M., & Hoshimov, N. N. (2021). Suyak koʻmigi va gemopoez gistologik strukturasi. Tibbiyotda yangi kun, 3(35), 112–118.
3. Bykov, V. L. (2018). TSitolgiya i obshchaya gistologiya (funktsionalnaya morfologiya kletok i tkaney cheloveka). Sankt-Peterburg: SOTIS.
4.Chereshnev, V. A., & Yushkov, B. G. (2021). Patofiziologiya i gistofiziologiya sistemy krovi. Moskva: Nauka.
5. Danilov, R. K. (2020). Gistologiya, embriologiya, tsitologiya: Uchebnik dlya meditsinskikh vuzov. Moskva: MIA.
6. Eosc, C., & Kaushansky, K. (2021). Williams Hematology (10th ed.). McGraw Hill / Medical.
7. Garshin, S. A., & Popov, V. A. (2022). Gemopoeticheskaya nisha kostnogo mozga: morfologiya i regulyatsiya. Morfologiya, 160(2), 45–53.
8. Gartner, L. P. (2021). Textbook of Histology (5th ed.). Elsevier.
9.Isroilov, R. I., & Nabiyev, A. A. (2019). Gematologiya va qon patologiyasi gistologiyasi. Toshkent: Fan.
10.Kierszenbaum, A. L., & Tres, L. L. (2019). Histology and Cell Biology: An Introduction to Pathology (5th ed.). Elsevier.
11. Kuznetsov, S. L., & Mushkambarov, N. N. (2019). Gistologiya, tsitologiya i embriologiya (3-ye izd.). Moskva: Meditsinskoe informatsionnoe agentstvo.
12.Mescher, A. L. (2021). Junqueira's Basic Histology: Text and Atlas (16th ed.). McGraw Hill / Medical.
13. Morrison, S. J., & Scadden, D. T. (2014). The bone marrow niche for hematopoietic stem cells. Nature, 505(7483), 327–334.
14. Pinho, S., & Frenette, P. S. (2019). Hematopoietic stem cell activity and interactions with the bone marrow microenvironment. Nature Reviews Molecular Cell Biology, 20(5), 303–320.
15. Qodirov, E. O., & Toʻxtayev, K. R. (2018). Gistologiya, sitologiya va embriologiya. Toshkent: Yangi asr avlodi.
16. Ross, M. H., & Pawlina, W. (2020). Histology: A Text and Atlas: With Correlated Cell and Molecular Biology (8th ed.). Wolters Kluwer.
17. Toʻxtayev, K. R., Azizova, F. X., & Toshbekov, B. U. (2020). Odam gistologiyasi va embriologiyasi. Toshkent: Tipografiya.
18. Volkova, O. V., & Yeletskiy, Yu. K. (2015). Osnovy gistologii i gistologicheskoy tekhniki. Moskva: Meditsina.
19. Yoʻldoshev, A. Y., & Ahmedov, M. A. (2017). Sitologiya va umumiy gistologiya. Toshkent: Ibn Sino nomidagi nashriyot.
20. Zufarov, K. A. (2015). Gistologiya: Darslik. Toshkent: Oʻzbekiston Milliy ensiklopediyasi.