XALQARO TRANSPORT KARIDORLARINI DIVERSIFIKATSIYA QILISH ORQALI O‘ZBEKISTON EKSPORT JOZIBADORLIGINI OSHIRISH STRATEGIYASI
PDF

Keywords

tashqi savdo, eksport jozibadorligi, transport karidori, diversifikatsiya, korrelyatsiya-regressiya tahlili, OLS metodi, tranzit tariflari.

Abstract

Maqolada geosiyosiy inqirozlar va logistika zanjirlarining uzilishi sharoitida mamlakatimiz eksport mahsulotlarining global bozordagi o‘rnini mustahkamlash masalalari tadqiq etilgan. O‘zbekiston iqtisodiyotining geografik jihatdan yopiq hududligi tufayli yuzaga keluvchi transport to‘siqlari va an’anaviy Shimol karidoriga bo‘lgan surunkali tobelik xavflari tahlil qilingan. Transport xarajatlari, muqobil yo‘laklar soni va chegaradan o‘tish vaqtining yalpi eksport hajmiga ta’sirini baholash maqsadida korrelyatsiya-regretsiya modeli hamda eng kichik kvadratlar usulidan foydalanilgan. Ekonometrik modellar natijalariga tayanib, xalqaro transport koridorlarini diversifikatsiya qilish va transit tariflarini muvofiqlashtirish hamda transport bozorida monopoliyaga barham berish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

PDF

References

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi “Oʻzbekiston – 2030” strategiyasi toʻgʻrisida”gi PF-158-sonli Farmoni.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 16-oktabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi temir yoʻl transporti sohasini tubdan isloh qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-329-sonli Qarori.

3. Limao, N., & Venables, A. J. (2001). Infrastructure, Geography, and Transport Costs. The World Bank Economic Review, 15(3), 451-479.

4. Rodrik, D. (2014). Green Industrial Policy. Oxford Review of Economic Policy, 30(3), 469-491.

5. Mustafakulov, Sh. I. (2021). Milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligi: nazariya va amaliyot. Toshkent: “Iqtisod-Moliya” nashriyoti.

6. World Bank. (2025). Connecting Central Asia to Global Markets: Transport and Logistics Challenges in Uzbekistan. Washington, DC: World Bank Group.

7. Wooldridge, J. M. (2020). Introductory Econometrics: A Modern Approach (7th ed.). Cengage Learning.

8. Anderson, J. E., & Van Wincoop, E. (2004). Trade Costs. Journal of Economic Literature, 42(3), 691-751

9. Arvis, J. F., Ojala, L., Wiederer, C., Shepherd, B., Raj, A., Dairabayeva, K., & Kiiski, T. (2023). Connecting to Compete 2023: Trade Logistics in the Global Economy. World Bank Group.

10. Nordas, H. K., & Piermartini, R. (2004). Infrastructure and Trade. World Trade Organization (WTO) Staff Working Paper, No. ERSD-2004-04.

11. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 23-oktabrdagi “Transport toʻgʻrisida”gi OʻRQ-573-sonli Qonuni.