Vol. 5 No. 4 (2026), Articles
Vol. 5 No. 4 (2026)

ICHKI ISHLAR ORGANLARIDA YANGI BOSQICH: XALQCHILLIK VA KASBIY TAYYORGARLIK UYG‘UNLIGI

Articles
Published 2026-08-20
Kurbanov Mansur Narbutaevich
O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi Huquqbuzarliklar profilaktikasi faoliyati kafedrasi boshlig‘i v.b., podpolkovnik
PDF

Keywords

ichki ishlar organlari, xalqchillik, kasbiy tayyorgarlik, jamoat xavfsizligi, kasbiy kompetensiya, xizmat qarori, protsessual adolat, aholi bilan hamkorlik, huquqiy sifat, ta’sirni baholash.

Abstract

Maqolada 2016-2026-yillarda O‘zbekiston Respublikasi ichki ishlar organlarida amalga oshirilgan islohotlarning huquqiy mazmuni, jamoat xavfsizligini ta’minlash, aholi bilan hamkorlikni kuchaytirish va kasbiy tayyorgarlikni takomillashtirishga ta’siri tahlil qilingan. Normativ-huquqiy hujjatlar va ilmiy manbalar asosida xalqchil professional faoliyatning zamonaviy talablari, xizmat qarorlarining qonuniyligi va asoslanganligi, kasbiy kompetensiyalarni baholash hamda ta’lim bilan amaliyot o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik masalalari yoritilgan. Hozirgi bosqichdagi asosiy muammolar aniqlanib, normativ-o‘quv auditini joriy etish, kompetensiyaga asoslangan baholashni takomillashtirish, bitiruvchilar faoliyatini monitoring qilish va ilmiy ishlanmalarni amaliyot bilan bog‘lash bo‘yicha takliflar asoslantirilgan.

PDF

References

O‘zbekiston Respublikasining 2016-yil 16-sentabrdagi O‘RQ–407-son «Ichki ishlar organlari to‘g‘risida»gi Qonuni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-3027843

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 10-apreldagi PF–5005-son «Ichki ishlar organlarining faoliyati samaradorligini tubdan oshirish, jamoat tartibini, fuqarolar huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilishni ta’minlashda ularning mas’uliyatini kuchaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-3159827

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 16-avgustdagi PQ–3216-son «Ichki ishlar organlari xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-3313218

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 26-martdagi PF–6196-son «Jamoat xavfsizligini ta’minlash va jinoyatchilikka qarshi kurashish sohasida ichki ishlar organlari faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-5344118

5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 15-apreldagi PQ–5076-son «Ichki ishlar organlari uchun professional kadrlarni tayyorlashning sifat jihatidan yangi tizimini joriy etish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-5377619

6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 29-noyabrdagi PF–27-son «O‘zbekiston Respublikasi jamoat xavfsizligi konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-5749291

7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 20-yanvardagi PQ–10-son «Ichki ishlar organlarini xalqchil professional tuzilmaga aylantirish va aholi bilan yanada yaqin hamkorlikda ishlashga yo‘naltirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-6364837

8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 3-yanvardagi PQ–1-son «2025-yilda respublika mahallalarida xavfsiz muhitni yaratish va huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olish tizimi samaradorligini yanada oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-7330260

9. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 5-yanvardagi PQ–1-son «Respublika mahallalarida xavfsiz muhitni yaratish yo‘nalishida yaxlit manzilli ishlash tizimini joriy etishga qaratilgan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-7973611

10. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 2-iyuldagi O‘RQ–547-son «Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida»gi Qonuni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-4396419

11. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. 2023-yil 30-aprel kuni o‘tkazilgan referendumda yangi tahrirda qabul qilingan // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-6445145

12. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi. Vazirlik tarixi: «Bosh maqsad — xalq manfaatlariga xizmat qilish (2016-yildan hozirga qadar)» // Rasmiy veb-sayt. URL: https://gov.uz/uz/iiv/pages/vazirlik-tarixi

13. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi. Ichki ishlar tizimini raqamli transformatsiya qilish bo‘yicha erishilgan natijalar. 09.07.2026 // Rasmiy veb-sayt. URL: https://gov.uz/uz/iiv/sections/view/180091

14. O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi. Akademiyaning huquqiy maqomi, maqsadi va vazifalari // Rasmiy veb-sayt. URL: https://akadmvd.uz/uz/menu/pravovoj-status-tseli-i-zadachi-akademii

15. O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi. Huquqbuzarliklar profilaktikasi faoliyati kafedrasi // Rasmiy veb-sayt. URL: https://akadmvd.uz/uz/menu/kafedra-dejatelnosti-po-profilaktike-pravonarushenij

16. Goldstein H. Improving Policing: A Problem-Oriented Approach // Crime & Delinquency. 1979. Vol. 25, No. 2. P. 236–258. DOI: 10.1177/001112877902500207.

17. Sherman L. W. Evidence-Based Policing. Washington, DC: Police Foundation, 1998.

18. Tyler T. R. Enhancing Police Legitimacy // The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science. 2004. Vol. 593, No. 1. P. 84–99. DOI: 10.1177/0002716203262627.

19. Baldwin T. T., Ford J. K. Transfer of Training: A Review and Directions for Future Research // Personnel Psychology. 1988. Vol. 41, No. 1. P. 63–105. DOI: 10.1111/j.1744-6570.1988.tb00632.x.

20. Biggs J. Enhancing Teaching through Constructive Alignment // Higher Education. 1996. Vol. 32. P. 347–364. DOI: 10.1007/BF00138871.

21. Hinkle J. C., Weisburd D., Telep C. W., Petersen K. Problem-Oriented Policing for Reducing Crime and Disorder: An Updated Systematic Review and Meta-Analysis // Campbell Systematic Reviews. 2020. Vol. 16, No. 2. e1089. DOI: 10.1002/cl2.1089.

22. McGinley B., Agnew-Pauley W., Tompson L., Belur J. Police Recruit Training Programmes: A Systematic Map of Research Literature // Policing: A Journal of Policy and Practice. 2020. Vol. 14, No. 1. P. 52–75. DOI: 10.1093/police/paz019.

23. Brown J., McDowall A., Gamblin D., Fenn L. Assessing Transmission and Translation of Learning about Evidence-Based Policing by Graduate Trainee Police Officers // Policing: A Journal of Policy and Practice. 2020. Vol. 14, No. 1. P. 119–134. DOI: 10.1093/police/pay072.

24. Weisburd D., Telep C. W., Vovak H., Zastrow T., Braga A. A., Turchan B. Reforming the Police through Procedural Justice Training: A Multicity Randomized Trial at Crime Hot Spots // Proceedings of the National Academy of Sciences. 2022. Vol. 119, No. 14. e2118780119. DOI: 10.1073/pnas.2118780119.

25. Bonadies T., Herbert J. Recalling Responses: A RCT on Police Learning and Knowledge Retention // Policing: A Journal of Policy and Practice. 2023. Vol. 17. paac110. DOI: 10.1093/police/paac110.

26. Frade B., Walsh J. P. Police Education and Training: A Scoping Review of the Research Literature // The Police Journal. 2026. OnlineFirst. DOI: 10.1177/0032258X261418852.