Abstract
Maqolada ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi qatlamlarini qo‘llab-quvvatlashda davlat organlari va nodavlat notijorat tashkilotlari hamkorligining huquqiy tabiati, shakllari hamda protsessual kafolatlari tadqiq etildi. Normativ, qiyosiy-huquqiy, tizimli-funksional va huquqiy modellashtirish metodlari asosida O‘zbekiston qonunchiligi Italiya, Germaniya va Angliya modellari hamda Nogironlar huquqlari to‘g‘risidagi konvensiya talablari bilan qiyoslandi. Natijada siyosatni shakllantirishdagi ishtirok, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash, ijtimoiy xizmatni ko‘rsatish va jamoatchilik nazorati huquqiy oqibatlari turlicha bo‘lgan to‘rtta hamkorlik shakli sifatida ajratildi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. 2023-yil 30-aprel. https://lex.uz/docs/-6445145
2. O‘zbekiston Respublikasining 1999-yil 14-apreldagi 763–I-son “Nodavlat notijorat tashkilotlari to‘g‘risida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-11360
3. O‘zbekiston Respublikasining 2007-yil 3-yanvardagi O‘RQ–76-son “Nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyatining kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-1101278
4. O‘zbekiston Respublikasining 2014-yil 25-sentabrdagi O‘RQ–376-son “Ijtimoiy sheriklik to‘g‘risida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-2468214
5. O‘zbekiston Respublikasining 2016-yil 26-dekabrdagi O‘RQ–415-son “Keksalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar va aholining boshqa ijtimoiy ehtiyojmand toifalari uchun ijtimoiy xizmatlar to‘g‘risida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-3083192
6. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 15-oktabrdagi O‘RQ–641-son “Nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlari to‘g‘risida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-5049511
7. O‘zbekiston Respublikasining 2018-yil 12-apreldagi O‘RQ–474-son “Jamoatchilik nazorati to‘g‘risida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-3679092
8. O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 7-iyundagi O‘RQ–695-son “Nogironlar huquqlari to‘g‘risidagi Konvensiyani ratifikatsiya qilish haqida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-5447413
9. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 1-iyundagi PF–82-son “Aholiga sifatli ijtimoiy xizmat va yordam ko‘rsatish hamda uning samarali nazorat tizimini yo‘lga qo‘yish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-6480342
10. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 6-avgustdagi 484-son “Aholining ehtiyojmand qatlamlari uchun davlat tomonidan kafolatlangan ijtimoiy xizmatlarni ko‘rsatish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. https://lex.uz/docs/-7051227
11. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 8-noyabrdagi PQ–389-son “Nogironligi bo‘lgan shaxslarni sportga jalb etish orqali jismoniy reabilitatsiya qilish tizimini takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori. https://lex.uz/docs/-7215989
12. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 271-son “Ruhiy holati buzilgan nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun internat muassasalarini takomillashtirish va yangi ijtimoiy xizmatlarni tashkil etishga doir normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori. https://lex.uz/docs/-8218769
13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-noyabrdagi PF–185-son “Bolalarni ijtimoiy himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-7228799
14. United Nations. (2006). Convention on the Rights of Persons with Disabilities. https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/convention-rights-persons-disabilities
15. Committee on the Rights of Persons with Disabilities. (2018). General Comment No. 7 on the participation of persons with disabilities through their representative organizations. https://www.ohchr.org/en/documents/general-comments-and-recommendations/general-comment-no7-article-43-and-333-participation
16. Italy. (2017). Legislative Decree No. 117 of 3 July 2017, Code of the Third Sector, Article 55. https://www.gazzettaufficiale.it/eli/id/2017/08/02/17G00128/sg
17. Italian Ministry of Labour and Social Policies. (2021). Decree No. 72 of 31 March 2021: Guidelines on relations between public administrations and Third Sector entities under Articles 55–57 of Legislative Decree No. 117/2017. https://www.lavoro.gov.it/documenti-e-norme/normative/Documents/2021/DM-72-del-31032021.pdf
18. Italian Constitutional Court. (2020). Judgment No. 131/2020. https://www.cortecostituzionale.it/scheda-pronuncia/2020/131
19. Germany. Social Code, Book XII (Social Assistance), Section 5: Relationship with independent welfare services. https://www.gesetze-im-internet.de/sgb_12/__5.html
20. United Kingdom. (2014). Care Act 2014, Section 5: Promoting diversity and quality in provision of services. https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2014/23/section/5
21. European Parliament and Council. (2014). Directive 2014/24/EU on public procurement, Article 76. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2014/24/oj/eng
22. Gazley, B., & Brudney, J. L. (2007). The purpose (and perils) of government–nonprofit partnership. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 36(3), 389–415. https://doi.org/10.1177/0899764006295997
23. Van Slyke, D. M. (2007). Agents or stewards: Using theory to understand the government–nonprofit social service contracting relationship. Journal of Public Administration Research and Theory, 17(2), 157–187. https://doi.org/10.1093/jopart/mul012
24. Bode, I., & Brandsen, T. (2014). State–third sector partnerships: A short overview of key issues in the debate. Public Management Review, 16(8), 1055–1066. https://doi.org/10.1080/14719037.2014.957344
25. Pestoff, V. (2006). Citizens and co-production of welfare services: Childcare in eight European countries. Public Management Review, 8(4), 503–519. https://doi.org/10.1080/14719030601022882
26. Ansell, C., & Gash, A. (2008). Collaborative governance in theory and practice. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543–571. https://doi.org/10.1093/jopart/mum032
27. Bryson, J. M., Crosby, B. C., & Stone, M. M. (2006). The design and implementation of cross-sector collaborations: Propositions from the literature. Public Administration Review, 66(s1), 44–55. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2006.00665.x