Vol. 5 No. 3 (2026), Articles
Vol. 5 No. 3 (2026)

1921–1922 YILLARDA AMALGA OSHIRILGAN YER-SUV ISLOHATI

Articles
Published 2026-07-31
Miryoqubov Mirjalol
University of Business and Science universiteti ijtimoiy-fanlar va raqamli texnalo’giyalar fakulteti tarix yo’nalishi,22-02-guruh 5-bosqich talabasi
PDF

Keywords

yer-suv islohati, NIP, Turkeston, O'zbekiston, agrar islohat, 1921–1922, dehqonchilik, mustamlakachilik, yer taqsimoti, suv resurslari, qishloq xo'jaligi, o'rta dehqon, kambag'al dehqon, kollektivlashtirish, ijtimoiy-iqtisodiy o'zgarishlar

Abstract

1921–1922 yillarda Turkeston Avtonom Respublikasida (keyinchalik O'zbekiston SSR) amalga oshirilgan birinchi yer-suv islohati — bu Sovet hokimiyatining Markaziy Osiyoda amalga oshirgan eng muhim agrar siyosat choralaridan biri bo'lib, mintaqaning ijtimoiy-iqtisodiy hayotida chuqur o'zgarishlarga olib keldi. Ushbu islohat Rossiya imperiyasining mustamlakachilik davridan meros bo'lib qolgan yer va suv munosabatlarini qayta ko'rib chiqish, dehqonlarning ijtimoiy holatini yaxshilash hamda yangi iqtisodiy siyosat (NIP) doirasida qishloq xo'jaligini tiklash maqsadida amalga oshirildi.
Islohatning asosiy vazifalari: yer va suv resurslarining adolatli taqsimoti, yer-siz va suv-siz dehqonlarga yordam berish, o'rta tabaqaning dehqonlar vazni oshishini ta'minlash, shuningdek, tsarizmning mustamlakachilik agrar tizimining qoldiqlarini tugatish edi. Bu islohat keyingi yillarda — 1925–1929 yillarda o'tkazilgan keng qamrovli yer-suv islohati uchun tayyorgarlik vazifasini ham bajargan. Ushbu maqola islohatning tarixiy sharoitini, mazmunini, natijalari va cheklanishlarini tahlil qiladi.

PDF

References

1. Hamroeva N.N. "Specific aspects of land and water reform in Uzbekistan". American Journal of Religious and Cultural Studies, 2023.

2. Penati B. "Rural History of Soviet Central Asia: Land Reform and Agricultural Change in Early Soviet Uzbekistan". Brill, 2025.

3. Aminova R.X. O'zbekiston tarixidagi (1917-1991) dehqonchilik va agrar munosabatlarning o'zgarishi. Toshkent, 1970-yillar.

4. FAO. "Country profile – Uzbekistan". Irrigation and Drainage.

5. Oxford Research Encyclopedia. "Land and Water in Tsarist and Early Soviet Central Asia", 2019.

6. Buttino M. "Turkestan 1917 la revolution des Russes". Cahiers du Monde Russe et Sovietique, 1991.