Keywords
Abstract
Ushbu tezisda milliy merosning zamonaviy dizayndagi o‘rni, an'anaviy naqsh va bezaklarning innovatsion yechimlar bilan uyg‘unlashuvi hamda milliy qadriyatlarni asrab-avaylash masalalari yoritilgan.
Milliy meros har bir xalqning tarixiy xotirasi, madaniyati va o‘ziga xosligini ifodalovchi bebaho boylikdir. O‘zbekistonning boy me'moriy obidalari, xalq amaliy san'ati, kashtachilik, kulolchilik, yog‘och o‘ymakorligi va milliy naqshlari bugungi kunda zamonaviy dizayn rivojida muhim ilhom manbai bo‘lib xizmat qilmoqda.
Zamonaviy dizayn nafaqat estetik ko‘rinish yaratish, balki milliy qadriyatlarni yangi shaklda namoyon etish imkoniyatini ham beradi. Interyer, eksteryer, grafik dizayn, moda va sanoat dizaynida milliy ornamentlar, ranglar uyg‘unligi hamda an'anaviy shakllardan foydalanish mahsulotlarning jozibadorligini oshiradi va ularga milliy ruh bag‘ishlaydi.
Bugungi globallashuv sharoitida milliy meros elementlarini zamonaviy texnologiyalar bilan uyg‘unlashtirish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Raqamli dizayn dasturlari yordamida tarixiy naqshlarni qayta ishlash, yangi kompozitsiyalar yaratish va ularni xalqaro dizayn talablariga moslashtirish imkoniyati kengaymoqda. Bu esa milliy madaniyatni dunyoga tanitish va yosh avlodda milliy qadriyatlarga hurmat tuyg‘usini shakllantirishga xizmat qiladi.
Xulosa qilib aytganda, milliy meros va zamonaviy dizayn bir-birini to‘ldiruvchi tushunchalardir. Ularning uyg‘unligi nafaqat yangi estetik yechimlarni yaratadi, balki xalqning madaniy merosini asrash, rivojlantirish va kelajak avlodlarga yetkazishda muhim omil hisoblanadi.
References
1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.
2. Mirziyoyev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. – Toshkent: O‘zbekiston, 2016.
3. Karimov I.A. Yuksak ma'naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma'naviyat, 2008.
4. Bulatov S.S. O‘zbek xalq amaliy bezak san'ati. – Toshkent: O‘qituvchi, 1991.
5. Bulatov S.S. O‘zbek xalq amaliy san'ati. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 2008.
6. Pugachenkova G.A., Rempel L.I. Istoriya iskusstv Uzbekistana (O‘zbekiston san'ati tarixi). – Toshkent: Fan, 1982.
7. Ahmedov M.Q. Markaziy Osiyo me'morchiligi tarixi. – Toshkent: O‘zbekiston, 1995.
8. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent: Yangi tahrir, 2023.
9. "Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish to‘g‘risida" O‘zbekiston Respublikasi Qonuni.
10. UNESCO. Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage. Paris, 1972.
11. UNESCO. Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage. Paris, 2003.
12. O‘zbekiston Badiiy akademiyasi nashrlari: San'at ilmiy-amaliy jurnali (turli sonlar).
13. O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi. 1–12 jildlar. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi davlat ilmiy nashriyoti.
14. Arxitektura va qurilish ilmiy-amaliy jurnali (turli sonlar).
15. Dizayn va texnologiyalar yo‘nalishiga oid ilmiy maqolalar to‘plamlari (oliy ta'lim muassasalari nashrlari).