Vol. 5 No. 2 (2026), Articles
Vol. 5 No. 2 (2026)

ADLIYA ORGANLARI TIZIMIDA RAQAMLI BOSHQARUV VA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISHNING NAZARIYHUQUQIY ASOSLARI

Articles
Published 2026-06-30
Abdiyeva Dilfuza Ixtiyorovna
Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti Ijtimoiy fanlar fakulteti, Yurisprudensiya yo‘nalishi, 2-kurs talabasi
PDF

Keywords

Raqamli boshqaruv, adliya organlari, innovatsion texnologiyalar, e-government, huquqiy tartibga solish, qiyosiy huquq, O‘zbekiston, raqamlashtirish, yuridik yordam, normativ-huquqiy hujjatlar, sun'iy intellekt, kiberxavfsizlik

Abstract

Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi adliya organlari tizimida raqamli boshqaruv va innovatsion texnologiyalarni joriy etishning nazariy-huquqiy asoslari keng qamrovli ilmiy tahlil ostiga olingan. Raqamlashtirishning huquqiy mazmuni, davlat boshqaruviga tatbiq etilishining nazariy modellari va xalqaro standartlar nuqtai nazaridan o‘rganilgan. Tadqiqotda Germaniya, AQSh, Fransiya, Yaponiya va Estoniya tajribasidan foydalanilgan holda qiyosiy-huquqiy tahlil o‘tkazilgan. O‘zbekiston Respublikasining amaldagi normativ-huquqiy bazasi xususan PQ-3666-son, PQ-5168-son, PQ-5025-son qarorlari hamda tegishli qonun hujjatlari asosida mavjud muammolar aniqlangan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki: e-huquqshunos, lawyer.adliya.uz, e-advokat.uz kabi platformalar samaradorligini oshirishda tizimiy huquqiy to‘siqlar mavjud bo‘lib, ularni bartaraf etish uchun yangi mexanizmlar zarur. Shuningdek, davlat hisobidan yuridik yordam ko‘rsatish sohasidagi raqamli tizimda sanalar haqqoniyligini tekshirish imkonsizligi va advokatlar mehnatiga haq to‘lash tizimidagi adolatsizliklar aniq misollar orqali tahlil qilingan. Maqolada xalqaro reytinglar (EGDI, e-Government Development Index), BMT va Jahon banki ma'lumotlari, O‘zbekistoning raqamli transformatsiya ko‘rsatkichlari 2020–2024 yillardagi dinamikada o‘rganilgan.

PDF

References

. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 13-apreldagi PQ-3666-son qarori "O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi faoliyatini yanada takomillashtirishga doir tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida". lex.uz

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 15-martdagi PQ-5025-son qarori "Tartibga solish ta'sirini baholash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida". lex.uz

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 29-iyundagi PQ-5168-son qarori "Davlat organlariga va tashkilotlariga yuridik xizmat ko‘rsatish faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida". lex.uz

4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 21-noyabrdagi 774-son qarori "Davlat hisobidan yuridik yordam ko‘rsatadigan advokatlarni jalb etish va ularga haq to‘lash tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida". lex.uz

5. O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 15-apreldagi ORQ-764-son "Kiberxavfsizlik to‘g‘risida"gi Qonuni. lex.uz

6. O‘zbekiston Respublikasining 2003-yil 11-dekabrdagi " Elektron raqamli imzo to‘g‘risida "gi Qonuni. lex.uz

7. O‘zbekiston Respublikasining 2015-yil 13-maydagi 120-sonli "Davlat xizmatlari koʻrsatish hamda davlat organlari va boshqa tashkilotlarning idoralararo axborot hamkorligi tartibini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida"gi Qonuni. lex.uz

8. O‘zbekiston Respublikasining "Mehnat kodeksi"| lex.uz

9. O‘zbekiston Respublikasining "Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish to‘g‘risida"gi Qonuni. lex.uz

10. European Union. (2024). Regulation (EU) 2024/1689 — Artificial Intelligence Act. EUR-Lex. https://eur-lex.europa.eu

11. United Nations. (2022). E-Government Survey 2022: The Future of Digital Government. United Nations Department of Economic and Social Affairs. https://publicadministration.un.org/en/Research/UN-e-Government-Surveys

12. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi. (2024). Adliya organlari raqamli xizmatlari hisoboti 2023. Adliya.uz.

13. Karimov, F. (2021). Normativ-huquqiy hujjatlar sifatini ta'minlashda tartibga solish ta'sirini baholash tizimining ahamiyati. Yuridik fanlar axborotnomasi, 2, 34–49.

14. OECD. (2020). Digital Government Framework. Organisation for Economic Co-operation and Development. https://www.oecd.org/gov/digital-government/

15. World Bank. (2023). World Development Report 2023: Migrants, Refugees, and Societies. World Bank. https://www.worldbank.org/en/publication/wdr2023

16. European Commission. (2023). eGovernment Benchmark 2023. European Commission.

17. ITU. (2022). Digital Government Interoperability Framework. International Telecommunication Union. https://www.itu.int/pub/D-STR-E_GOV.05-2022

18. Cotino Hueso, L. (2020). Artificial Intelligence and Digital Governance: Key Challenges for Public Law. Revista de Derecho Político, 107, 11–48. https://doi.org/10.5944/rdp.107.2020.27517

19. Dunleavy, P., Margetts, H., Bastow, S., & Tinkler, J. (2006). Digital Era Governance: IT Corporations, the State, and e-Government. Oxford University Press.