MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA SENSO-MOTORIK RIVOJLANISHNING O'ZIGA XOS XUSUSIYATLARI (5–7 YOSH MISOLIDA)
PDF

Keywords

maktabgacha yoshdagi bolalar, senso-motorik rivojlanish, sensor integratsiya, mayda motorika, yirik motorika, harakat koordinatsiyasi, muvozanat, idrok jarayonlari, psixomotor rivojlanish, maktabga tayyorgarlik, pedagogik baholash, rivojlantiruvchi mashg‘ulotlar.

Abstract

Mazkur maqolada 5–7 yoshli maktabgacha yoshdagi bolalarda senso-motorik rivojlanishning o‘ziga xos xususiyatlari, uning jismoniy, kognitiv va psixik rivojlanish bilan uzviy bog‘liqligi tahlil qilingan. Tadqiqotda ushbu yosh davrida sezgi organlari faoliyati, harakat koordinatsiyasi, mayda va yirik motorika hamda muvozanatni saqlash ko‘nikmalarining rivojlanish darajasi yoritilgan. Shuningdek, senso-motorik rivojlanishni baholash mezonlari va uni takomillashtirishga xizmat qiluvchi pedagogik yondashuvlar hamda rivojlantiruvchi mashg‘ulotlarning ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijalari maktabgacha ta’lim tashkilotlarida ta’lim-tarbiya jarayonini takomillashtirish, bolalarning maktab ta’limiga tayyorgarligini oshirish va individual rivojlanish xususiyatlarini hisobga olgan holda samarali metodlarni qo‘llash zarurligini asoslaydi.

PDF

References

1. Adolph, K. E., & Hoch, J. E. (2019). Motor development: Embodied, embedded, enculturated, and enabling. Annual Review of Psychology, 70, 141–164. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-010418-102836

2. Ayres, A. J. (2005). Sensory integration and the child (25th anniversary ed.). Western Psychological Services.

3. Berk, L. E. (2023). Development through the lifespan (8th ed.). Pearson.

4. Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology, 64, 135–168. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750

5. Gesell, A., & Ilg, F. L. (1949). Child development: An introduction to the study of human growth. Harper & Brothers.

6. Haywood, K. M., & Getchell, N. (2020). Life span motor development (7th ed.). Human Kinetics.

7. Piaget, J. (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press.

8. Shonkoff, J. P., & Phillips, D. A. (Eds.). (2000). From neurons to neighborhoods: The science of early childhood development. National Academy Press.

9. UNESCO. (2021). Right to pre-primary education: A global study. UNESCO Publishing.

10. United Nations Children's Fund. (2017). Early moments matter for every child. UNICEF.

11. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

12. World Health Organization. (2020). Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age. World Health Organization.