SARF ILMI VA UNING ARAB TILSHUNOSLIGIDAGI O'RNI

Buranov Abulqosim Anvar oʻgʻli

PDF

Keywords

sarf ilmi, arab tilshunosligi, morfologiya, mizon us-sarf, Basra maktabi, Kufa maktabi, fe'l boblari, ism kategoriyalari, so'z yasalishi, arab grammatikasi tarixi.

Abstract

Mazkur ilmiy maqola arab tilshunosligining morfologik tarmog'i hisoblanmish sarf ilmini atroflicha tadqiq etishga bag'ishlangan. Unda sarf ilmining qadimiy ildizlari, tarixiy shakllanishi, metodologik asoslari va hozirgi zamonaviy lingvistikadagi tutgan o'rni ko'rib chiqiladi. Basra va Kufa grammatik maktablarining bu sohaga qo'shgan ulushi, Sibawayhiy, Zamaxshariy, Ibn Jinniy hamda Ibn Molik kabi yirik olimlarning asarlarida sarf masalasiga yondashuvlar tahlil qilinadi. Bundan tashqari, mizon us-sarf tizimi, fe'l boblari tasnifi, ism morfologiyasining kategoriyalari, sarf va nahvning o'zaro bog'liqligi, hamda O'zbekistondagi arab tili ta'limi doirasida ushbu fanning qanday o'rganilib kelinayotgani yoritiladi.

PDF

References

Ibrohimov, N. va Yusupov, M. (2009). Arab tili grammatikasi. 1-jild. Toshkent: O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi davlat nashriyoti. - 453 b.

2. Ibrohimov, N. va Yusupov, M. (2009). Arab tili grammatikasi. 2-jild. Toshkent: O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi davlat nashriyoti. - 412 b.

3. Xalidov, B.Z. (2007). Arab tili darsligi. Toshkent: Fan. - 344 b.

4. Hasanov, M. va Abzalova, M. (2014). Arab tili darslari. O'quv qo'llanma. Toshkent: Nihol. - 308 b.

5. Nosirova, M. (2004). O'rta asrlar arab nahvidan namunalar (Mahmud Zamaxshariyning "Unmuzaj fi nahv" risolasi asosida). Toshkent: ToshDShI nashriyoti. - 71 b.

6. Nosirova, M. (2011). Arab tili stilistikasi. Toshkent: TDSHI nashriyoti. - 178 b.

7. Qosimova, S.S. (2011). Klassik arab nahvidan ma'lumotlar. Toshkent: ToshDShI. - 88 b.

8. Rashidova, N. (2022). Arab tilidan nazorat ishlari va mashqlar. Uslubiy qo'llanma. Toshkent: Yashil yaproq nashr-matbaa uyi.

9. Sulaymonova, N. (2024). Arab tili. Uslubiy qo'llanma (1-qism). Toshkent: TDO'TAU nashriyoti.

10. Barotova, M.N. (2024). Tarjimani alohida fan sifatida tan olinishi va tarjima turlari. "Arab tili globallashuv davrida" xalqaro anjumani materiallari. 1(12), 284–290. doi:10.5281/zenodo.14543455

11. Mahmud az-Zamaxshariyning asarlaridagi nafis uslublar. // Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan. 2024. Vol. 2, Issue 12. Toshkent.

12. Nasif, X. va boshqalar. (2006). Ad-Durus an-nahviyya. Misr: Dar al-Aqida. - 415 b.