Keywords
Abstract
Oʻzbekistonda boshlangʻich taʼlim tizimining Milliy oʻquv dasturiga oʻtishi sinflarda oʻqitish sifatini baholash va monitoring qilishning xalqaro standartlarga mos, moslashuvchan mexanizmlarini joriy etishni talab qilmoqda. Ushbu tadqiqotda Jahon banki tomonidan ishlab chiqilgan "Teach Primary" sinfni kuzatish tizimining Oʻzbekiston maktablari kontekstidagi pedagogik va strukturaviy imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tizim oʻqituvchilarning dars davomida vaqt taqsimoti, oʻquvchilar bilan oʻzaro interaktiv aloqasi, kognitiv va ijtimoiy-emotsional (soft skills) koʻnikmalarni rivojlantirish samaradorligini oʻlchashga qaratilgan. Maqolada rivojlanayotgan mamlakatlar va Global South tajribasi tahlil qilinib, mahalliy boshlangʻich sinflarda (1-4 sinflar) "qora quti" hisoblangan dars jarayonini shaffoflashtirish strategiyalari taklif etiladi. Shuningdek, vositani maktablarning jismoniy infratuzilmasi va sinflardagi oʻquvchilar zichligi omillarini hisobga olgan holda kontekstualizatsiya qilish (mahalliylashtirish) zarurati ilmiy asoslanadi. Tadqiqot natijalari umumiy oʻrta taʼlim muassasalarida oʻqituvchilarning kasbiy mahoratini uzluksiz oshirish va pedagogik diagnostika tizimini takomillashtirishga xizmat qiladi.
References
1. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. (2021). Umumiy oʻrta taʼlimning Milliy oʻquv dasturini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qarori. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi. [1]
2. Umarova, H. (2025). Boshlangʻich taʼlimda sifat oʻzgarishlari va xalqaro baholash mezonlarini joriy etish strategiyalari. Toshkent: Taʼlim muammolari tadqiqot instituti.
3. Axmedov, M., & Toshpulatova, S. (2024). Boshlangʻich sinflarda Milliy oʻquv dasturining amaliyotga joriy etilishi: Muammo va yechimlar. Pedagogik mahorat, 4(2), 45-52. [1]
4. Karimov, N. (2024). Sinf ichidagi oʻquv jarayonlarini monitoring qilishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va xalqaro tajriba. Pedagogika va Psixologiya, 2(1), 112-119.
5. Yusupov, Sh. (2023). Boshlangʻich maktab oʻqituvchilarining kasbiy kompetensiyasini rivojlantirishda interaktiv kuzatuv asboblarining oʻrni. Oʻzbekiston pedagogika foni ilmiy-metodik jurnali, 6(3), 18-26.
6. Baloyi, G. P. (2021). Unpacking the 'black box' of classroom practices: A case of primary school teachers. International Journal of Educational Development, 82, 102370.
7. Blömeke, S., Jentsch, A., Ross, N., Kaiser, G., & König, J. (2022). Opening up the black box: How classroom management and instructional support predict student achievement. Learning and Instruction, 79, 101600.
8. Bruns, B., Costa, L., & Cunha, N. (2016). Through the looking glass: Efficiency of time use in Brazilian schools. World Bank Policy Research Working Paper, (7640).
9. Curby, T. W., Brock, L. L., & Hamre, B. K. (2013). Teachers' emotional support consistency predicts children's achievement gains and social skills. Early Education and Development, 24(3), 292-309.
10. Goe, L., Bell, C., & Little, O. (2008). Approaches to evaluating teacher effectiveness: A research synthesis. National Comprehensive Center for Teacher Quality.
11. Martinez, F., Taut, S., & Schaaf, K. (2016). Classroom observation for evaluating and improving teacher quality: Emerging practices in Latin America. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 23(1), 120-141.
12. Muijs, D., Kyriakides, L., van der Werf, G., Creemers, B., Timperley, H., & Earl, L. (2014). State of the art on teacher effectiveness research. School Effectiveness and School Improvement, 25(2), 231-256.