AHOLI SALOMATLIGINI MUSTAHKAMLASHDA PROFILAKTIK TIBBIYOTNING O‘RNI
PDF

Keywords

profilaktik tibbiyot, jamoat salomatligi, kasalliklar profilaktikasi, sog‘lom turmush tarzi, aholi salomatligi, skrining dasturlari, surunkali kasalliklar, sog‘liqni saqlash tizimi

Abstract

Profilaktik tibbiyot zamonaviy sog‘liqni saqlash tizimining muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Aholi o‘rtasida surunkali kasalliklarning ko‘payishi, noto‘g‘ri turmush tarzi, ekologik muammolar va stress omillarining ortib borishi profilaktik tibbiyotning ahamiyatini yanada kuchaytirmoqda. Kasalliklarni erta aniqlash, sog‘lom turmush tarzini shakllantirish va xavf omillarini kamaytirish aholi salomatligini mustahkamlashda muhim o‘rin tutadi.

Mazkur maqolada profilaktik tibbiyotning aholi salomatligini saqlash va mustahkamlashdagi roli tahlil qilindi. Tadqiqot davomida profilaktik ko‘riklar, emlash dasturlari, sanitariya-ma’rifiy ishlar, sog‘lom ovqatlanish va jismoniy faollikning kasalliklar profilaktikasidagi samaradorligi o‘rganildi.

Olingan natijalar profilaktik chora-tadbirlar yurak-qon tomir kasalliklari, qandli diabet, semizlik va boshqa surunkali kasalliklarning kamayishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini tasdiqladi. Profilaktik tibbiyot tizimini rivojlantirish aholi salomatligini yaxshilash va sog‘liqni saqlash xarajatlarini kamaytirishda muhim ahamiyatga ega ekanligi aniqlandi.

PDF

References

1. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti. (2022). Yuqumli bo‘lmagan kasalliklar bo‘yicha global hisobot. JSST nashriyoti.

2. Marmot M., Wilkinson R. (2005). Sog‘liqning ijtimoiy determinantlari. Oxford University Press.

3. Frieden T. R. (2010). Public health action va sog‘liq piramidasi modeli. American Journal of Public Health, 100(4), 590–595.

4. Beaglehole R., Bonita R., Horton R. va boshqalar. (2011). Yuqumli bo‘lmagan kasalliklar muammosiga qarshi ustuvor choralar. The Lancet, 377(9775), 1438–1447.

5. Nutbeam D. (2000). Tibbiy savodxonlik va jamoat salomatligi. Health Promotion International, 15(3), 259–267.

6. McGinnis J. M., Williams-Russo P., Knickman J. R. (2002). Sog‘lom turmush tarzini rivojlantirishning ahamiyati. Health Affairs, 21(2), 78–93.

7. Исмаилова, М. У., & Ашурова, Д. Т. (2025). ПРОБЛЕМА БОЛИ И ОБЕЗБОЛИВАНИЯ В ПЕДИАТРИИ. Вестник Ассоциации Пульмонологов Центральной Азии, 13(8), 223-226.

8. Ашурова, Д. Т., & Исмаилова, М. У. (2026). РЕСПИРАТОРНЫЙ ДИСТРЕСС-СИНДРОМ НОВОРОЖДЕННЫХ: ДИАГНОСТИКА И СТРАТЕГИЯ ЛЕЧЕНИЯ. Журнал гуманитарных и естественных наук, (31 [2]), 134-139.

9. Сатвалдиева, Э. А., Файзиев, О. Я., Ашурова, Г. З., Шакарова, М. У., & Исмаилова, М. У. (2022). Критерии выбора антибиотикотерапии при хирургическом сепсисе у детей. Российский вестник детской хирургии, анестезиологии и реаниматологии, 12(2), 144-155.

10. Ismailova, M., & Khodjamova, N. (2024). Clinical features of rds course depending on ante and postnatal preventive administration of surfactant. Science and innovation, 3(D9), 35-41.

11. Исмаилова, М. У., & Юсупов, А. С. Анестезиологическая защита детей при хирургической коррекции воронкообразной деформации грудной клетки. Тиббиётда янги кун.–Ташкент, 20(22), 9.

12. Нарзикулов, У. К., Буриев, М. Н., Рузикулов, У. Ш., Исмаилова, М. У., Сабирджанова, Ч. К., & Нарбекова, Ш. М. (2015). Клиника, диагностика и лечение повреждений проксимального эпиметафиза лучевой кости у детей и подростков. Молодой ученый, (11), 687-690.

13. Ashurova, D. T., Ismailova, M. U., Sadikova, R. R., Sharipova, Z. U., & Khodjaeva, I. A. (2024). Anaphylaxis in children: mechanisms of development and modern trends in intensive therapy. Science and innovation, 3(Special Issue 54), 69-73.

14. Yusupov, A., Ismailova, M., & Mamatkulov, I. (2024). Changes in the level of stress hormones while using low-opioid anesthesia in children's orthopedics. Science and innovation, 3(D4), 323-328.

15. Салихова, С. М., & Маджидова, Я. Н. (2020). Нейрофизиологические особенности детей с синдромом Дауна. Российский вестник перинатологии и педиатрии, 65(4), 271-271.

16. Матвеева, А. А., & Абдуллаева, В. К. (2022). Гендерные особенности эмоционального интеллекта при параноидной шизофрении. In VolgaMedScience (pp. 424-426).

17. Ахмедова, Д. И., & Эргашева, Н. Н. (2012). Динамика массы тела при врожденной кишечной непроходимости у новорожденных. Врач-аспирант, 53(4), 70-76.

18. Бабарахимова, С. Б., & Абдуллаева, В. К. (2020). ИДЕНТИФИКАЦИЯ СУИЦИДАЛЬНОГО РИСКА У ПОДРОСТКОВ С УЧЕТОМ ТИПОВ СЕМЕЙНЫХ ВЗАИМООТНОШЕНИЙ. Вопросы психического здоровья детей и подростков, 20(1), 59-64.

19. Рогов, А. В., & Абдуллаева, В. К. (2020). Характеристики стратегии выбора у больных параноидной шизофренией с сопутствующими вирусными гепатитами. In Актуальные вопросы фундаментальной и клинической медицины (pp. 419-422).

20. Садыкова, Г. К., Эргашева, Н. Н., & Нурмухамедов, Б. М. (2010). Диагностика и лечение расстройств акта дефекации при спинномозговых грыжах у детей. Журнал теоретической и клинической медицины, 3, 28-131.

21. Маджидова, Я. Н., Алимова, Н. У., & Хасанова, Н. О. (2021). КЛИНИКО-НЕЙРОФИЗИОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ НЕЙРОКОГНИТИВНЫХ РАССТРОЙСТВ У ДЕТЕЙ И ПОДРОСТКОВ С САХАРНЫМ ДИАБЕТОМ 1 ТИПА. Re-health journal, (2 (10)), 72-78.

22. Маджидова, Я. Н., & Халилова, А. Э. (2020). Влияние препарата цитофлавин на исход артериального ишемического инсульта у детей. Антибиотики и химиотерапия, 65(1-2), 38-43.

23. МАРАИМОВА, К., & МАРДОНОВА, С. ПРИМЕНЕНИЕ ЗАРУБЕЖНОГО ОПЫТА УПРАВЛЕНИЯ ПЕРСОНАЛОМ В ТНК В РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН. ЭКОНОМИКА, 715-721.

24. Begimqulov, A., & Maraimova, K. (2021). THE THEORY OF THE FIRM'S ACTIVITIES AND ORGANIZATIONAL FORMS OF ENTREPRENEURSHIP. In ВОПРОСЫ УПРАВЛЕНИЯ И ЭКОНОМИКИ: СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ АКТУАЛЬНЫХ ПРОБЛЕМ (pp. 65-69).

25. Bauer U. E., Briss P. A., Goodman R. A., Bowman B. A. (2014). XXI asrda surunkali kasalliklar profilaktikasi. Preventing Chronic Disease, 11, E62.

26. Kickbusch I. (2003). Jamoat salomatligi va sog‘liqni targ‘ib qilishda JSSTning roli. American Journal of Public Health, 93(3), 383–388.

27. Bloom D. E., Cafiero E. T., Jané-Llopis E. va boshqalar. (2011). Yuqumli bo‘lmagan kasalliklarning global iqtisodiy yuki. World Economic Forum.

28. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. (2023). Aholi salomatligini mustahkamlash va profilaktik tibbiyotni rivojlantirish bo‘yicha hisobot.