Abstract
Mazkur maqolada shartli reflekslarning hosil bo‘lish jarayoni, ularning fiziologik asoslari hamda stressning oliy nerv faoliyatiga ta’siri yoritilgan. Shartli reflekslarning bosh miya po‘stlog‘ida vaqtinchalik nerv bog‘lanishlari orqali shakllanishi va organizmning tashqi muhitga moslashuvidagi ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, stress holatining nerv tizimi faoliyatiga, xususan, diqqat, xotira va emotsional holatga ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy jihatdan bayon etilgan. Stressning uzoq davom etishi oliy nerv faoliyati samaradorligini pasaytirishi haqida xulosalar berilgan.
References
. I. P. Pavlov, «Yigirma yillik tajriba». Pavloviy reflekslar nazariyasining asosiy manbasi, unda shartli reflekslarning shakllanishi va funksiyalari batafsil yoritilgan.
2. P. K. Anoxin, «Funksional tizimlar nazariyasi». Harakatni boshqarish va maqsadga erishish mexanizmlarini (afferent sintez, qaror qabul qilish, natijani qabul qilish) ochib beradi.
3. G. Selye, «Hayot stressi». Stress tushunchasining asoschisi tomonidan yozilgan fundamental asar bo‘lib, unda umumiy moslashish sindromi va stressning organizmga ta’siri tahlil qilinadi.
4. A. A. Uxtomskiy, «Dominant». Ushbu asar asab markazlarining ustunlik printsipi – dominantani ochib beradi, bu shartli reflekslarning shakllanish mexanizmini tushunish uchun muhimdir.