Vol. 4 No. 8 (2026), Articles
Vol. 4 No. 8 (2026)

MATN BILAN ISHLASH ORQALI KOMMUNIKATIV KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISH

Articles
Published 2026-05-19
Otabekov Akbar Oynabekovich
Jizzax davlat pedagogika universiteti Axborot texnologiyalari va sun’iy intellekt kafedrasi katta o‘qituvchisi
Oynabekova Sojida Akbar qizi
Jizzax davlat pedagogika universiteti Taʼlim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 2-kurs magistranti
PDF

Keywords

kommunikativ kompetentlik, matn bilan ishlash, ta’lim sifati, o‘quvchi faolligi, og‘zaki nutq, yozma nutq, muloqot ko‘nikmalari, mustaqil fikrlash, o‘qish savodxonligi, tinglab tushunish.

Abstract

Mazkur maqolada matn bilan ishlash jarayonida o‘quvchilarning kommunikativ kompetentligini rivojlantirishning nazariy asoslari hamda amaliy mexanizmlari batafsil tahlil etilgan. Tadqiqotda zamonaviy pedagogik yondashuvlar asosida o‘qish, tushunish va tahlil qilishga yo‘naltirilgan interfaol metodlarning o‘rni alohida yoritilgan. Xususan, matn ustida ishlashning bosqichma-bosqich tashkil etilishi — tayyorgarlik (motivatsiya), idrok etish (o‘qish va anglash), tahlil qilish (mazmunni chuqur o‘rganish) hamda yakuniy (fikrni ifodalash va mustahkamlash) bosqichlari ilmiy-metodik jihatdan asoslab berilgan. Shuningdek, maqolada o‘quvchilarning mustaqil fikrlashini rivojlantirish, muloqotga kirishish qobiliyatini oshirish hamda og‘zaki va yozma nutqini takomillashtirishda matn bilan ishlashning samarali usullari — savol-javob, munozara, klaster, INSERT, rolga kirish kabi interfaol metodlardan foydalanishning ahamiyati ochib berilgan.

PDF

References

Vygotsky L.S. Mind in Society. – Cambridge: Harvard University Press, 1978. – 159 b.

2. Bruner J. The Process of Education. – Cambridge: Harvard University Press, 1960. – 97 b.

3. Hymes D. On Communicative Competence. – Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1972. – 142 b.

4. Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S. Pedagogika asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019. – 312 b.

5. Nazarova B.A. Kasbiy kompetentlikni rivojlantirish metodikasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. – 184 b.

6. Muslimov N.A. Kasb ta’limi pedagogikasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2017. – 368 b.

7. Safarova R.G. O‘quvchilarda kommunikativ kompetensiyani shakllantirish metodikasi. – Toshkent: Nizomiy nomidagi TDPU nashriyoti, 2021. – 205 b.

8. Xalilova M.M., Abdullaeva I.X. Kommunikativ kompetentlik asosida darslarni tashkil etish tamoyillari // O‘zbekistonda fanlararo innovatsiyalar va ilmiy tadqiqotlar jurnali. – 2023. – №4. – 45–52-b.

9. Olimov Sh.Sh. Pedagogik texnologiyalarni o‘quv jarayoniga tatbiq etish. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2018. – 276 b.

10. Usmonov S., Yo‘ldoshev J. Ta’lim jarayonida interfaol metodlar. – Toshkent: O‘qituvchi, 2020. – 198 b.