Abstract
Ushbu maqolada masofadan zondlash va geografik axborot tizimlari (GIS) yordamida olingan LULC (Land Use/Land Cover) ma'lumotlari asosida 2020–2024 yillar oralig'ida yer qoplami sinflarida ro'y bergan o'zgarishlar kengaytirilgan geoinformatsion tahlil qilingan. Tadqiqot hududining umumiy maydoni 2 450 000 ga ni tashkil etib, yetti sinf bo'yicha taqdim etilgan: suv havzalari, o'rmon va daraxtzorlar, botqoqlik va namgarchilik hududlari, ekin maydonlari, aholi yashash punktlari, ochiq yerlar hamda yaylovlar. O'tkazilgan tahlil natijasida ekin maydonlarining 28,4% ga, o'rmon va daraxtzorlarning 71,5% ga keskin kamayishi, yaylovlarning esa 15,9% ga kengayishi aniqlangan. Matritsaviy tahlil asosida yerdagi asosiy transformatsiyalar miqdoriy jihatdan baholangan. Natijalar hududning ekologik holatiga oid muhim xulosa va tavsiyalarni o'z ichiga oladi.
References
[1] Lambin, E.F., Turner, B.L., Geist, H.J. et al. (2001). The causes of land-use and land-cover change: moving beyond the myths. Global Environmental Change, 11(4), 261–269.
[2] Foley, J.A., DeFries, R., Asner, G.P. et al. (2005). Global consequences of land use. Science, 309(5734), 570–574.
[3] Wulder, M.A., Coops, N.C., Roy, D.P. et al. (2018). Land cover 2.0. International Journal of Remote Sensing, 39(12), 4254–4284.
[4] Lioubimtseva, E., Henebry, G.M. (2009). Climate and environmental change in arid Central Asia: impacts, vulnerability, and adaptations. Journal of Arid Environments, 73(11), 963–977.
[5] ESA (2021). Sentinel-2 User Handbook. European Space Agency, ESA Standard Document, Issue 1.2.
[6] Brinkmann, K., Patzelt, A., Dickhoefer, U., Schlecht, E., Buerkert, A. (2011). Vegetation cover and biomass in relation to land management and conservation status of semiarid rangelands. Land Degradation & Development, 22(1), 91–103.
[7] Propastin, P.A., Kappas, M., Muratova, N.R. (2008). Inter-annual changes in vegetation activities and their relationship to temperature and precipitation in Central Asia from 1982 to 2003. Journal of Environmental Informatics, 12(2), 75–87.
[8] FAO (2020). Global Forest Resources Assessment 2020. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome.
[9] Qadir, M., Tubeileh, A., Akhtar, J., Larsson, A., Malm, P., Noble, A.D. (2008). Productivity enhancement of salt-affected environments through crop diversification. Land Degradation & Development, 19(4), 429–453.