ORGAN TRANSPLANTATSIYASI VA UNING IMKONIYATLARI

Abstract

Organ transplantatsiyasi zamonaviy tibbiyotning eng yuqori darajada rivojlangan yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, u hayot uchun muhim a’zolari faoliyati butunlay buzilgan bemorlarga sog‘lom donor a’zolarini ko‘chirib o‘tkazish orqali hayotni saqlab qolishga qaratilgan. Ushbu jarayon asosan buyrak, jigar, yurak va o‘pka kabi hayotiy organlarda qo‘llaniladi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, buyrak transplantatsiyasi eng keng tarqalgan amaliyot hisoblanadi, chunki buyrak yetishmovchiligi dunyo bo‘yicha ko‘plab bemorlarda uchraydi.

Transplantatsiyaning asosiy imkoniyatlaridan biri — bemorning hayot sifatini sezilarli darajada yaxshilash va uzoq muddatli yashash ehtimolini oshirishdir. Biroq bu jarayon immun tizim tomonidan begona to‘qimani rad etish xavfi, donor yetishmasligi hamda murakkab jarrohlik amaliyotlari kabi bir qator muammolar bilan cheklangan. Shu sababli zamonaviy tibbiyotda immunosupressiv dorilar qo‘llanilib, organ moslashuvini ta’minlashga harakat qilinadi.

Mazkur maqolada organ transplantatsiyasining asosiy turlari, amalga oshirish shartlari, klinik samaradorligi hamda mavjud cheklovlar ilmiy manbalarga tayangan holda tahlil qilinadi.