BALIQCHILIK XO‘JALIKLARIDA ISHLAB CHIQARISH SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING INNOVATSION YO‘NALISHLARI VA IMKONIYATLARI
PDF

Keywords

baliqchilik, iqtisodiy samaradorlik, intensiv texnologiyalar, klaster tizimi, ozuqa konvertatsiyasi, RASH tizimi, oziq-ovqat xavfsizligi.

Abstract

Ushbu maqolada O‘zbekiston iqtisodiyotining strategik tarmoqlaridan biri bo‘lgan baliqchilik xo‘jaliklarida ishlab chiqarish samaradorligini oshirishning nazariy va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Tadqiqotning dolzarbligi mamlakatda oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va baliq mahsulotlari iste’moli darajasini xalqaro me’yorlarga yetkazish zaruriyati bilan belgilanadi. Maqolada ekstensiv baliqchilikdan intensiv va superintensiv (RASH tizimi) usullarga o‘tishning iqtisodiy afzalliklari, ozuqa bazasini mahalliylashtirish orqali mahsulot tannarxini pasaytirish imkoniyatlari hamda vertikal integratsiyalashgan klasterlar faoliyatini takomillashtirish masalalari tahlil qilingan. Shuningdek, suv resurslaridan tejamkor foydalanish va zamonaviy aeratsiya texnologiyalarini joriy etishning hosildorlikka ta’siri matematik-statistik usullar yordamida baholangan. Tadqiqot yakunida sohada eksport salohiyatini oshirish va investitsion jozibadorlikni ta’minlash bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.

PDF

References

I. Normativ-huquqiy hujjatlar:

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 13-yanvardagi "Baliqchilik tarmog‘ini yanada rivojlantirishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi PQ-83-sonli qarori.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 6-noyabrdagi "Baliqchilik tarmog‘ini jadal rivojlantirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi PQ-4005-sonli qarori.

3. O‘zbekiston Respublikasining "Baliqchilik va baliq xo‘jaligi to‘g‘risida"gi Qonuni, 2020-yil.

II. Ilmiy asarlar va monografiyalar:

4. Karimov S.N., Toshmatov A.A. Baliqchilik iqtisodiyoti va menejmenti. Darslik. – Toshkent: "Iqtisod-Moliya", 2023. – 245 b.

5. Salimov X.V. O‘zbekistonda intensiv baliqchilikni rivojlantirishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlari. Monografiya. – Samarqand: "Zarafshon", 2021. – 180 b.

6. Muxtorov B.Z. Agrosanoat majmuasida klaster tizimi va uning samaradorligi. Ilmiy maqolalar to‘plami. – Toshkent, 2022. – 112-118 b.

III. Xalqaro manbalar va xorijiy adabiyotlar:

7. FAO (Food and Agriculture Organization). The State of World Fisheries and Aquaculture 2024: Towards Blue Transformation. Rome, 2024. [Global baliqchilik holati bo'yicha hisobot].

8. Brown E.E. World Fish Farming: Cultivation and Economics. 3rd Edition. – Springer Science & Business Media, 2021. – 430 p.

9. Lucas J.S., Southgate P.C. Aquaculture: Farming Aquatic Animals and Plants. – Wiley-Blackwell, 2020. – 648 p.

10. Timmons M.B., Ebeling J.M. Recirculating Aquaculture (RAS). 4th Edition. – Ithaca, NY: Cayuga Aqua Ventures, 2022. – 730 p. [RASH tizimi bo'yicha asosiy qo'llanma].

IV. Elektron resurslar:

11. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi rasmiy sayti – www.stat.uz.

12. "O‘zbekbaliqsanoat" uyushmasi rasmiy portali – www.uzbekbaliqsanoat.uz.

13. ScienceDirect ilmiy ma’lumotlar bazasi – www.sciencedirect.com (Baliqchilik texnologiyalari bo‘yicha maqolalar).