METAFORALARNING O‘RGANILISHIDA PSIXOLINGVISTIK MUAMMOLAR
PDF

Keywords

metafora, psixolingvistika, metafora talqini, majoziy ma’no, saliyentlik, kontekst, konseptual metafora.

Abstract

Mazkur maqolada metaforalarning o‘rganilishi psixolingvistika nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tahlil markazida metaforaning til birligi sifatidagi xususiyati emas, balki uni anglash, qayta ishlash, xotirada saqlash, kontekst asosida talqin qilish va turli darajadagi til egalari ongida yuzaga keladigan kognitiv jarayonlar turadi. Metafora bo‘yicha zamonaviy izlanishlar uning faqat poetik bezak emas, balki tafakkurning konseptual mexanizmlaridan biri ekanini ko‘rsatadi. Psixolingvistik tadqiqotlar doirasida literal va majoziy ma’no o‘rtasidagi ustuvorlik, konvensional va yangi metaforalarning qayta ishlanish sur’ati, semantik saliyentlikning roli, kontekst ta’siri, kategoriyalash va analogiyalash mexanizmlarining nisbati, shuningdek eksperimental metodlarning ishonchliligi singari masalalar dolzarb bo‘lib qolmoqda.

PDF

References

1. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago; London: The University of Chicago Press, 2003. – 256 p.

2. Glucksberg S. Understanding Figurative Language: From Metaphor to Idioms. – New York: Oxford University Press, 2001. – 152 p.

3. Glucksberg S. The psycholinguistics of metaphor // Trends in Cognitive Sciences. – 2003. – Vol. 7, No. 2. – P. 92–96. – DOI: 10.1016/S1364-6613(02)00040

4. Giora R. Understanding Figurative and Literal Language: The Graded Salience Hypothesis // Cognitive Linguistics. – 1997. – Vol. 8, No. 3. – P. 183–206. – DOI: 10.1515/cogl.1997.8.3.183.

5. Bowdle B. F., Gentner D. The Career of Metaphor // Psychological Review. – 2005. – Vol. 112, No. 1. – P. 193–216. – DOI: 10.1037/0033-295X.112.1.193.

6. Holyoak K. J., Stamenković D. Metaphor Comprehension: A Critical Review of Theories and Evidence // Psychological Bulletin. – 2018. – Vol. 144, No. 6. – P. 641–671. – DOI: 10.1037/bul0000145.