O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA MUSTAQIL TA’LIMNING HUQUQIY MAQOMI VA UNI TAKOMILLASHTIRISH ISTIQBOLLARI.
PDF

Keywords

Mustaqil ta’lim, huquqiy maqom, akademik erkinlik, «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonun, ECTS (European Credit Transfer and Accumulation System), kredit-modul tizimi, o‘quv yuklamasi, tashkiliy-huquqiy mexanizm, tyutorlik instituti, huquqiy bo‘shliq, ta’lim subyektlari, intellektual salohiyat, raqamli ta’lim resurslari, monitoring va baholash, ta’lim qonunchiligini takomillashtirish.

Abstract

Ushbu maqola O‘zbekiston Respublikasining zamonaviy ta’lim islohotlari kontekstida mustaqil ta’limning tashkiliy-huquqiy maqomini tizimli tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda mustaqil ta’lim shunchaki o‘quv shakli emas, balki talabaning intellektual huquqi va akademik mas’uliyati sifatidagi yuridik tabiati ochib beriladi. Maqolada «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonun va sohaviy normativ-huquqiy hujjatlardagi bo‘shliqlar, xususan, mustaqil ta’lim soatlarini huquqiy me’yorlashtirish, professor-o‘qituvchilar o‘quv yuklamasidagi nomuvofiqliklar va kredit-modul (ECTS) tizimi talablarining milliy qonunchilikka transformatsiyasi masalalari tanqidiy tahlil qilingan.

Muallif tomonidan xalqaro ta’lim standartlari va rivojlangan davlatlar (Germaniya, Buyuk Britaniya, AQSh) tajribasini qiyosiy o‘rganish asosida mustaqil ta’limni boshqarishning tashkiliy mexanizmlarini optimallashtirish bo‘yicha aniq yuridik takliflar ishlab chiqilgan. Shuningdek, raqamli ta’lim muhitida talabaning mustaqil faoliyatini huquqiy himoya qilish va tyutorlik instituti maqomini qonuniy mustahkamlash istiqbollari yoritilgan. Maqola xulosalari ta’lim sohasidagi qonunchilikni takomillashtirish va OTMlarning akademik mustaqilligini oshirish uchun nazariy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.

PDF

References

1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. -Toshkent: «O‘zbekiston», 2023-y.

2. O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonuni. 2020-yil 23-sentyabr, O‘RQ-637-son.

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi 2019-yil 8-oktyabrdagi PF-5847-son Farmoni.

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini oshirish va ularning mamlakatda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarda faol ishtirokini ta’minlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” gi 2018-yil 5-iyundagi PQ-3775-son Qarori.

5. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining «Oliy ta’lim muassasalarida o‘quv jarayonini tashkil etish bilan bog‘liq tizimni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi 2020-yil 31-dekabrdagi 824-son Qarori.

6. Karpenko M. P. Obrazovanie v techenie vsey jizni: sotsiologicheskiy prognoz. – M.: Institutsionalniy analiz, 2017. – 320 s.

7. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. – T.: TDPU, 2016. – 200 b.

8. Inatov M.S. Oliy ta’limda kredit-modul tizimi: nazariya va amaliyot. Monografiya. – T.: «Fan va texnologiyalar», 2021. – 180 b.

9. Robert J. Marzano. The Art and Science of Teaching: A Comprehensive Framework for Effective Instruction. – ASCD, 2007.

10. Bologna Process Guiding Documents. European Higher Education Area (EHEA) official archive. [Elektron resurs]. URL: http://www.ehea.info/

11. ECTS Users’ Guide. European Commission. Directorate-General for Education, Youth, Sport and Culture. Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2015.

12. Standards and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area (ESG). – Brussels, Belgium, 2015.

13. German Higher Education Act (Hochschulrahmengesetz - HRG). Federal Ministry of Education and Research of Germany. [Elektron resurs]. URL: https://www.bmbf.de/

14. UK Quality Code for Higher Education. Quality Assurance Agency for Higher Education (QAA). [Elektron resurs]. URL: https://www.qaa.ac.uk/

15. O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (Lex.uz) – [Elektron resurs]. URL: https://lex.uz/