Vol. 4 No. 7 (2026), Articles
Vol. 4 No. 7 (2026)

NAMANGAN VILOYATIDA YANGI YERLARNI O'ZLASHTIRISH TARIXI (1937–1985 YILLAR)

Articles
Published 2026-05-06
Qobiljonov Rustamjon Rahimjon o'g'li
University of Business and Science magistranti
PDF

Keywords

yerlarni o'zlashtirish, irrigatsiya, Namangan viloyati, sovet davri, paxta yakkahokimligi, bo'z yerlar, tuproq degradatsiyasi, demografik ko'chirish, nasos stansiyasi, ekologik inqiroz, melioratsiya.

Abstract

Mazkur maqolada 1937–1985-yillar mobaynida Namangan viloyatida amalga oshirilgan yangi (bo'z va qo'riq) yerlarni o'zlashtirish jarayoni, yirik irrigatsiya va gidrotexnik inshootlar qurilishi, shuningdek, ushbu siyosatning ijtimoiy-demografik, iqtisodiy va ekologik oqibatlari tarixiy-qiyosiy tahlil usulida o'rganiladi. Sovet ma'muriy-buyruqbozlik tizimi sharoitida quloqlashtirish natijasida badarg'a qilingan aholi majburiy mehnat kuchi sifatida yangi hududlarga ko'chirilganligi, paxta yakkahokimligi doirasida Shimoliy Farg'ona kanali, "Namangan-1" nasos stansiyasi, "Gulbog'" va "Damko'l" massivlari barpo etilganligi ko'rsatib o'tiladi. Arxiv manbalar asosida tuproq degradatsiyasi, yuzlab gektar unumdor yerlar va tutzorlarning yo'qotilishi kabi ekologik inqiroz holatlari dalillanadi. Maqola natijalari zamonaviy agrar-ekologik siyosat uchun tarixiy saboq sifatida ahamiyat kasb etadi.

PDF

References

1. Aminova R.X. Istoriya agrarnix preobrazovaniy v Uzbekistane. — Tashkent: Fan, 1980.

2. Jabbor A., Haydarov M. Namangan viloyati qisqacha tarixi va toponimikasi.

3. Komilov O.K. Markaziy Farg'onada irrigatsiya va yer o'zlashtirish tarixi // O'zbekiston tarixi jurnali.

4. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O'zbekiston strategiyasi. — Toshkent: O'zbekiston nashriyoti, 2021.

5. Muhammadjonov A.R. O'zbekistonning qadimgi dehqonchilik madaniyati va sug'orish tarixi. — Toshkent: Fan, 2007.

6. Nurullin R.A. Kolxoz va sovxozlar qurilishi tarixi.

7. Qobuljonov R. Mirishkor qishlog'i toponimikasi (Amiri shikor): dala yozuvlari.

8. Qosimov Y. Namangan vohasining sug'orilish tarixidan. — Namangan, 1988.

9. Rizayev Sh. O'zbekistonda paxta yakkahokimligi: tarix va oqibatlar. — Toshkent: Ma'naviyat, 2005.

10. Namangan viloyat davlat arxivi (NVDA). 101-fond, 1-ro'yxat, 45, 67-yig'majildlar.

11. NVDA. 115-fond, 1-ro'yxat, 12, 19-yig'majildlar.

12. NVDA. 314-fond, 1-ro'yxat, 56-yig'majild.

13. O'zbekiston Respublikasi Markaziy davlat arxivi (O'zR MDA). R-86-fond, 1-ro'yxat, 145-yig'majild.

14. O'zR MDA. R-1619-fond, 2-ro'yxat, 84, 112-yig'majildlar.

15. O'zR MDA. R-2486-fond, 1-ro'yxat, 312-yig'majild.