O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA INFLYATSIYA DETERMINANTLARINI EKONOMETRIK BAHOLASH: KO‘P OMILLI REGRESSIYA MODELI ASOSIDA TAHLIL

Abstract

Ushbu tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasida inflyatsiya jarayonlarini ekonometrik modellashtirish masalasi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi 2014–2023 yillar ma’lumotlari asosida ko‘p omilli regressiya modeli orqali inflyatsiyaga ta’sir etuvchi asosiy makroiqtisodiy omillarni - pul massasi o‘sishi (M2), valyuta kursi dinamikasi, import narx indeksi va davlat byudjet defitsiti ko‘rsatkichlarini - aniqlash va ularning ta’sir kuchini baholashdan iborat. tahlilda Eng Kichik Kvadratlar  Usuli (EKKU) qo‘llanilgan bo‘lib, modelning asosiy diagnostik sinovlari - White geteroskedastiklik testi, Breusch–Godfrey avtokorrelyatsiya testi va VIF multikollinearlik ko‘rsatkichi - o‘tkazilgan. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, valyuta kursi va pul massasi o‘sishi inflyatsiyaga eng kuchli ta’sir etuvchi omillar bo‘lib, model umumiy izohlash qobiliyati R² = 0,8741 darajasida yuqori bo‘ldi. Tadqiqot yakunida monetar va valyuta siyosatini muvofiqlashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar berilgan.