Vol. 4 No. 6 (2026), Articles
Vol. 4 No. 6 (2026)

“ISLOM MOLIYASINING HUQUQIY TABIATI: FIQH AL-MUOMALOT TAMOYILLARI VA ZAMONAVIY HUQUQ TIZIMLARIDAGI O’ZIGA XOSLIK”

Articles
Published 2026-04-24
Malikov Sharifjon O’ktam o’g’li
Toshkent davlat transport universiteti Iqtisodiyot fakulteti 4-kurs talabasi
Haydarov Javohir Shavkat o’g’li
Toshkent davlat transport universiteti Iqtisodiyot fakulteti 4-kurs talabasi
Imomov Bahriddin Panjiyevich
Toshkent davlat transport universiteti Xalqaro ommaviy huquq kafedrasi katta o’qituvchisi
PDF

Keywords

Islom moliyasi, fiqh al-muomalot, Islom huquqi “fiqh”, sudxo’rlik “riba”, qimor o’yinlarini “maysir”, Riba “Foiz”, Shariat kengashi, dual bank, Anglo-sakson huquq, Romana-german huquqi “kontinental”, “moliyaviy vositalar”.

Abstract

Ushbu maqolada islom moliyasining huquqiy tabiati fiqh al-muomalot “muomala fiqhi” tamoyillari asosida ochib beriladi. Maqolada islom moliyasining asosiy tamoyillari - riba, g’aror va maysir taqiqlari, risklarni taqsimlash va adolat printsiplari tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy huquq tizimlarida “romana-german va anglo-sakson oilalarida” islom moliyasining integratsiyasi va o’ziga xos xususiyatlari ko’rib chiqiladi. O’zbekiston Respublikasida 2026-yil 27-martda qabul qilingan O’RQ-1126-sonli Qonun misolida milliy huquq tizimida islom moliyasining huquqiy moslashuvi va dual banking tizimining joriy etilishi tahlil etiladi. Natijada, O’zbekiston sharoitida islom moliyasini rivojlantirish bo’yicha amaliy takliflar beriladi.

PDF

References

O’zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi

2. Korporativ boshqaruv kodeksi https://davaktiv.uz/ru/menu/kodeks-korporativnogo-upravlenija

3. “Korporativ huquqning umumiy qoidalari” maqola Sherikbayeva Mushtariy Erkin qizi. Maqola https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/download/950/1294/979

4. B. Umarov, X. Atajanov. "Korporativ huquq" (2021). Mazkur qo’llanma korporatsiya tushunchasi, ingliz va kontinental huquq tizimidagi farqlar hamda MCHJ va AJlarning zamonaviy huquqiy maqomi bo’yicha ma’lumotlar beradi.

5. H.R. Rahmonqulov, S.S. Gulyamov. "Korporativ huquq" (2008)

6. “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga Oʻzbekistonda islomiy bank faoliyatini joriy etishga qaratilgan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida” https://lex.uz/uz/docs/-8099403

7. “Fiqh al-muomalot tamoyillari” https://zulkiflihasan.wordpress.com/wp-content/uploads/2008/06/fiqh-muamalat-part-i1.pdf

8. “O’zbekiston respublikasida islom moliyasining huquqiy asoslarini yaratish masalalari” maqola https://jurisprudence.tsul.uz/wpcontent/uploads/2022/08/Turaboyev-Ixtiyorjon-Qobilovich-1.pdf

9. “Islom moliyasining rivojlanishida huquqiy va institutsional muammolari” maqola https://cyberleninka.ru/article/n/islom-moliyasining-rivojlanishida-huquqiy-va-institutsional-muammolari