Vol. 4 No. 4 (2026), Articles
Vol. 4 No. 4 (2026)

BUYRAK KASALLIKLARINING ZAMONAVIY DIAGNOSTIKASI VA OLDINI OLISH USULLARI: INTEGRATIV YONDASHUV VA ERTA ANIQLASH STRATEGIYALARI

Articles
Published 2026-04-11
Yunusov Akmalxon Farhod o‘g‘li
University of Business and Science “Tibbiyot kafedrasi” o’qituvchisi,
Yuldasheva Iroda Rustamovna
University of Business and Science “Tibbiyot kafedrasi” o’qituvchisi,
Habibullayeva Gulnora Qodirovna
University of Business and Science “Tibbiyot kafedrasi” o’qituvchisi,
Azimov Azamjon Abdimajitovich
University of Business and Science “Tibbiyot kafedrasi” o’qituvchisi,
Abdurahmonov Xamidullo Nuritdin o'g'li
University of Business and Science “Tibbiyot kafedrasi” o’qituvchisi,
PDF

Keywords

buyrak kasalliklari, erta diagnostika, NGAL, KIM-1, eGFR, profilaktika, nefropatiya.

Abstract

Maqsad: Ushbu tadqiqotning maqsadi buyrak kasalliklarini erta aniqlashda zamonaviy diagnostik usullar, xususan, an’anaviy ko‘rsatkichlar (kreatinin, eGFR, albuminuriya) bilan bir qatorda yangi biomarkerlar (NGAL, KIM-1) samaradorligini kompleks baholash hamda kasalliklarning oldini olish bo‘yicha integrativ profilaktik strategiyalarni ilmiy asoslashdan iborat.

Material va usullar: Tadqiqot retrospektiv-prospektiv dizaynda amalga oshirildi. 2020–2025 yillar davomida nefrologik patologiyalar bilan kuzatilgan 180+ bemor klinik-laborator va instrumental tekshiruvlardan o‘tkazildi. Diagnostika jarayonida biokimyoviy ko‘rsatkichlar (zardob kreatinini, eGFR), siydik tahlillari (albuminuriya), shuningdek, zamonaviy biomarkerlar (NGAL, KIM-1) darajasi aniqlandi. Instrumental tekshiruv sifatida ultratovush diagnostikasi qo‘llanildi. Statistik tahlil zamonaviy biostatistik usullar asosida olib borildi (p<0,05).

Natijalar: Tadqiqot natijalari NGAL va KIM-1 biomarkerlari buyrak shikastlanishining erta bosqichlarini aniqlashda an’anaviy ko‘rsatkichlarga nisbatan yuqori sezgirlik va spesifiklikka ega ekanligini ko‘rsatdi. Kreatinin darajasining oshishi asosan kech bosqichlarda kuzatilgan bo‘lsa, yangi biomarkerlar subklinik bosqichdayoq o‘zgarishlarni aniqladi. Kompleks profilaktik yondashuv (metabolik nazorat, arterial bosimni stabilizatsiya qilish, dietoterapiya) qo‘llanilgan bemorlarda kasallik progresiyasi sezilarli darajada kamaygani aniqlandi.

Buyrak kasalliklarini erta tashxislashda zamonaviy biomarkerlarga asoslangan integrativ diagnostika yondashuvi yuqori samaradorlikka ega. Profilaktik choralar bilan uyg‘unlashtirilgan holda ushbu yondashuv kasallikning rivojlanishini sekinlashtirish va klinik natijalarni yaxshilash imkonini beradi.

PDF

References

1. Abdullayev A.A., Karimov Sh.I. Nefrologiya asoslari. – Toshkent: Ibn Sino nashriyoti, 2019.

2. Rasulov X.R., Tursunov B.B. Ichki kasalliklar (nefrologiya bo‘limi). – Toshkent, 2021.

3. Yuldashev O.T., Mamatkulov M.A. Surunkali buyrak kasalliklari diagnostikasi va davosi. – Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2020.

4. Axmedov K.S., Ismoilov D.A. Klinik laborator diagnostika. – Toshkent, 2018.

5. Qodirov U.Z., Raximova N.N. Buyrak kasalliklarida zamonaviy yondashuvlar. – Toshkent, 2022.

6. Abdullayev A.A., Karimov Sh.I. Nefrologiya asoslari. – Toshkent: Ibn Sino nashriyoti, 2019.

7. Rasulov X.R., Tursunov B.B. Ichki kasalliklar (nefrologiya bo‘limi). – Toshkent, 2021.

8. Yuldashev O.T., Mamatkulov M.A. Surunkali buyrak kasalliklari diagnostikasi va davosi. – Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2020.

9. Axmedov K.S., Ismoilov D.A. Klinik laborator diagnostika. – Toshkent, 2018.

10. Qodirov U.Z., Raximova N.N. Buyrak kasalliklarida zamonaviy yondashuvlar. – Toshkent, 2022.